Σε τροχιά κρίσιμων εξελίξεων εισέρχεται το Κυπριακό, καθώς αποκαλύπτεται το αυστηρό πλαίσιο που έθεσε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, κατά τις πρόσφατες επαφές του στη Λευκωσία, ξεκαθαρίζοντας ότι η λύση μπορεί να κινηθεί αποκλειστικά εντός των ψηφισμάτων του ΣΑ ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Σύμφωνα με το philenews, ο ΓΓ του ΟΗΕ παρουσίασε στους συνομιλητές του επτά βασικές παραμέτρους, ξεκαθαρίζοντας τη δέσμευσή του στο διεθνές δίκαιο:
- Μορφή λύσης: Δημιουργία ενός λειτουργικού ομοσπονδιακού κράτους.
- Διεθνές Πλαίσιο: Πλήρης ευθυγράμμιση με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
- Αποκλεισμός λύσης δύο κρατών: Ρητή απόρριψη των τουρκικών αξιώσεων για κυριαρχική ισότητα.
- «Τρία Singles»: Διασφάλιση μίας κυριαρχίας, μίας διεθνούς προσωπικότητας και μίας ιθαγένειας.
- Ευρωπαϊκή ιδιότητα: Πλήρης εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε ολόκληρη την επικράτεια του κράτους-μέλους της ΕΕ.
- Κατάργηση εγγυήσεων: Τερματισμός του αναχρονιστικού συστήματος εγγυήσεων.
- Αποχώρηση στρατευμάτων: Πλήρης απομάκρυνση των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από το νησί.
Εκνευρισμός Έρχιουρμαν και τουρκικά εμπόδια
Η ξεκάθαρη στάση του Αντόνιο Γκουτέρες προκάλεσε την έντονη δυσαρέσκεια του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, ο οποίος κατά τη διάρκεια των συζητήσεων εμφανίστηκε ιδιαίτερα αρνητικός. Στο ζήτημα του ανοίγματος νέων σημείων διέλευσης, ο Έρχιουρμαν έθεσε νέο όρο: απαντώντας στη συμβιβαστική πρόταση Γκουτέρες για διάνοιξη του δρόμου Αθηένου-Πυροΐου (την οποία αποδέχθηκε ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης μαζί με τη Μία Μηλιά), αξίωσε να συνδεθεί το άνοιγμα αυτό με τον δρόμο Άρσους-Πύλας.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιχείρησε να εξαρτήσει την ανακοίνωση διεθνούς διάσκεψης από την προηγηθείσα πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Ο ΓΓ του ΟΗΕ απέρριψε τις πιέσεις αυτές, ξεκαθαρίζοντας πως ο ίδιος θα καθορίσει το περιεχόμενο των ανακοινώσεών του, με στόχο τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης που θα οδηγήσει στην ουσιαστική επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι αποκλίσεις
Επιπλέον, το έγγραφο καταγραφής συγκλίσεων και αποκλίσεων που ετοιμάζουν τα Ηνωμένα Έθνη αναμένεται να περάσει από τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο απεσταλμένος της ΕΕ για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, προτίθεται να συγκροτήσει ομάδα ειδικών ώστε να διασφαλιστεί η απόλυτη συμβατότητα των προτεινόμενων σημείων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Το επόμενο διάστημα κρίνεται καθοριστικό, καθώς η καταγραφή των Ηνωμένων Εθνών θα αναδείξει εάν στο τραπέζι θα περιληφθούν οι συγκλίσεις του Κραν Μοντανά —όπως ζητά η ελληνοκυπριακή πλευρά— ή αν η τουρκική πλευρά θα επιμείνει στον περιορισμό του πλαισίου στις θέσεις προ του 2017.