Πριν από λίγες ημέρες, το «παραλίγο» αεροπορικό δυστύχημα στο FIR Λευκωσίας αποκάλυψε με τον πλέον ανησυχητικό τρόπο μια πραγματικότητα που για χρόνια αντιμετωπιζόταν περίπου ως ακόμη μία πτυχή του Κυπριακού. Σήμερα, όμως, η προειδοποίηση γίνεται ισχυρότερη. Το Flight Safety Foundation -Southeast Europe- Cyprus εκφράζει «έντονη ανησυχία» και καταδικάζει τις συνεχιζόμενες τουρκικές παραβιάσεις με στρατιωτικά αεροσκάφη και UAV εντός του FIR Λευκωσίας, χωρίς τον απαιτούμενο συντονισμό με τις αρμόδιες υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Δεν πρόκειται πλέον απλώς για μια πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Λευκωσίας και Άγκυρας. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που αποκτά ευθέως χαρακτηριστικά ασφάλειας της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας.
Η παρέμβαση του εξειδικευμένου φορέα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις καταγγελίες της Παγκύπριας Συντεχνίας Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας. Οι Κύπριοι ελεγκτές έχουν προειδοποιήσει για τη δραστηριότητα τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών και UAV κοντά σε κρίσιμους αεροδιαδρόμους και στις περιοχές των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου. Το πρόσφατο περιστατικό με τουρκικό στρατιωτικό A400M και επιβατικό Boeing 737-800 έδειξε τι μπορεί να σημαίνει αυτή η κατάσταση στην πράξη.
Η κυπριακή Πολιτική Αεροπορία εμφανίζεται καθησυχαστική, υπογραμμίζοντας ότι το επίπεδο ασφάλειας παραμένει ιδιαίτερα υψηλό και ότι η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη. Και το Flight Safety Foundation αναγνωρίζει, ότι τα μέτρα που εφαρμόζουν οι αρμόδιες αρχές διατηρούν τις πτήσεις ασφαλείς. Αυτό όμως δεν αναιρεί το πρόβλημα. Αντιθέτως, αποκαλύπτει ότι οι ελεγκτές καλούνται να διαχειρίζονται πρόσθετους επιχειρησιακούς κινδύνους που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν.
Και οι αριθμοί αποκαλύπτουν ότι δεν μιλάμε για μεμονωμένα περιστατικά. Σε επίσημες κυπριακές καταγγελίες προς τον ΟΗΕ καταγράφηκαν 305 αεροπορικές παραβιάσεις μόνο κατά τους δύο πρώτους μήνες του 2026. Από αυτές, 81 αποδίδονται σε τουρκικά στρατιωτικά UAV και 44 σε τουρκικά μαχητικά. Σε μεταγενέστερη καταγγελία για τρίμηνη περίοδο, η Λευκωσία κατέγραψε ακόμη 520 αεροπορικές παραβιάσεις, μεταξύ των οποίων πτήσεις 103 UAV και 196 τουρκικών μαχητικών.
Η εικόνα επομένως αρχίζει να γίνεται ανησυχητικά καθαρή.
Πρώτα είδαμε την αναβάθμιση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στα κατεχόμενα. Μετά τα UAV στο Λευκόνοικο, ήρθαν οι πτήσεις τουρκικών μαχητικών από το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου. Και τώρα αναδεικνύεται μια ακόμη διάσταση, αυτή της συστηματικής παρουσίας τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών και drones μέσα σε έναν εναέριο χώρο από τον οποίο διέρχονται καθημερινά πολιτικές πτήσεις.
Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται η ίδια πολιτική επιλογή της Άγκυρας, που δεν είναι άλλη από την άρνησή της να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία. Μόνο που η πολιτική αυτή δεν περιορίζεται πλέον στη διπλωματία. Μεταφέρεται στον αέρα, δημιουργώντας προβλήματα συντονισμού και αναγκάζοντας τους ελεγκτές να λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον μιας επικίνδυνα αυξημένης πολυπλοκότητας.
Αυτό ακριβώς μεταβάλλει και τη διεθνή διάσταση του ζητήματος.
Η Τουρκία μπορεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Η Κυπριακή Δημοκρατία, όμως, είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το FIR Λευκωσίας αποτελεί διεθνώς καθορισμένη περιοχή ευθύνης για την παροχή υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας. Όταν λοιπόν η τουρκική πολιτική δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους σε αεροδιαδρόμους που χρησιμοποιούνται από διεθνείς αεροπορικές εταιρείες και χιλιάδες Ευρωπαίους πολίτες, οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν το ζήτημα ως ακόμη μία ελληνοτουρκική ή κυπροτουρκική διαφορά.
Το ερώτημα πλέον απευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς: Πόσο πρέπει να πλησιάσουμε σε ένα πραγματικό αεροπορικό δυστύχημα για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ως αυτό που πραγματικά είναι;
Γιατί ο «Αττίλας» δεν δημιουργεί πλέον, μόνο τετελεσμένα στο κατεχόμενο έδαφος της Κύπρου. Επιχειρεί να τα μεταφέρει και στον ουρανό της. Και όταν τα τετελεσμένα αυτά συναντούν τους αεροδιαδρόμους της πολιτικής αεροπορίας, το πρόβλημα παύει να είναι μόνο κυπριακό… Γίνεται ευρωπαϊκό και διεθνές ζήτημα ασφάλειας!