Για τρίτη συνεχόμενη εβδομάδα συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στο Ιράν, την ώρα που το καθεστώς έχει επιβάλει εκτεταμένη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο, περιορίζοντας δραστικά τη ροή πληροφοριών από το εσωτερικό της χώρας και καθιστώντας αδύνατη την επαλήθευση του αριθμού των θυμάτων.
Παρότι ορισμένοι πολίτες μπορούν πλέον να πραγματοποιούν τηλεφωνικές κλήσεις προς το εξωτερικό, το γενικευμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο εξακολουθεί να δυσχεραίνει την επιβεβαίωση στοιχείων και την ανεξάρτητη καταγραφή των γεγονότων που εκτυλίσσονται στις ιρανικές πόλεις.
Όπως επισημαίνει το BBC, η επαλήθευση οπτικοακουστικού υλικού από το Ιράν έχει καταστεί ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι αρχές έχουν προχωρήσει σε πλήρη διακοπή της σύνδεσης. Ως αποτέλεσμα, δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο χρόνος καταγραφής πολλών βίντεο από τις διαδηλώσεις, αφού οι πολίτες αδυνατούν να τα δημοσιεύσουν σε πραγματικό χρόνο. Συχνά, το υλικό γίνεται διαθέσιμο ημέρες αργότερα, όταν βρίσκονται εναλλακτικοί τρόποι πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Ο ΟΗΕ έχει εκφράσει έντονη ανησυχία, κάνοντας λόγο για πρακτικές που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εκπρόσωπος του οργανισμού υπενθύμισε ότι το Ιράν είναι συμβαλλόμενο μέλος στο Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο κατοχυρώνει θεμελιώδεις ελευθερίες, όπως η ελευθερία της έκφρασης και η πρόσβαση στην πληροφορία. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του Συμφώνου, οι γενικευμένες διακοπές του διαδικτύου δεν πληρούν τα κριτήρια νομιμότητας, αναγκαιότητας και αναλογικότητας που επιβάλλει το διεθνές δίκαιο.
Ο Τζέρεμι Λόρενς, εκπρόσωπος του γραφείου ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, δήλωσε στο BBC ότι τα μέτρα των ιρανικών αρχών υπονομεύουν την ελευθερία της έκφρασης και την πρόσβαση στην πληροφόρηση, ενώ παράλληλα δυσχεραίνουν το έργο όσων προσπαθούν να τεκμηριώσουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η τακτική αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη για το Ιράν. Αντίστοιχες διακοπές είχαν επιβληθεί κατά τις διαμαρτυρίες για τις τιμές των καυσίμων το 2019, στις κινητοποιήσεις «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022, αλλά και κατά τη 12ήμερη σύγκρουση με το Ισραήλ τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με τον διευθυντή της NetBlocks, Alp Toker, οι ιρανικές αρχές έχουν εξελίξει συστηματικά τους μηχανισμούς λογοκρισίας τους, μετατρέποντας αυτό που παλαιότερα ήταν στοχευμένες διακοπές δικτύων σε μια κεντρικά ελεγχόμενη και άμεση διαδικασία. Όπως σημειώνει, η έννοια του «διακόπτη απενεργοποίησης» του διαδικτύου έχει πλέον περάσει από τη μεταφορά στην πραγματικότητα.
Σε προηγούμενες περιπτώσεις, η συνδεσιμότητα, αν και περιορισμένη, δεν είχε μηδενιστεί πλήρως, καθώς παρέμεναν διαθέσιμες ορισμένες τηλεφωνικές υπηρεσίες ή περιορισμένη πρόσβαση μέσω VPN. Ωστόσο, από τη σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν το 2025 και μετά, οι διακοπές έγιναν ταχύτερες και πιο εκτεταμένες, με τη συνολική συνδεσιμότητα να υποχωρεί ακόμη και κάτω από το 5%.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, η τρέχουσα διακοπή χαρακτηρίζεται από σταθερότητα και απουσία προσωρινών αποκαταστάσεων, γεγονός που ενισχύει το «πέπλο σιωπής» γύρω από όσα συμβαίνουν αυτή την περίοδο στο Ιράν.