Ανησυχίες για νέα στρατιωτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή προκαλεί η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ενισχύσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, την ώρα που το Ιράν δοκιμάζεται από εκτεταμένες και αιματηρές κοινωνικές αναταραχές. Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η κίνηση αυτή αναζωπυρώνει τα σενάρια για ενδεχόμενο αμερικανικό πλήγμα κατά της ανώτατης ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, εν μέσω σκληρής καταστολής των διαδηλώσεων.
«Ένας μεγάλος στόλος κινείται προς την περιοχή και θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από το Νταβός, αφήνοντας να εννοηθεί ότι, παρά τις διαβεβαιώσεις πως δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, η Τεχεράνη παραμένει υπό στενή παρακολούθηση από την Ουάσινγκτον.
Κεντρικό ρόλο στην αμερικανική ανάπτυξη διαδραματίζει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, το οποίο έχει εισέλθει στον Ινδικό Ωκεανό, χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί ο τελικός του προορισμός. Το συνοδεύουν τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων κλάσης Arleigh Burke, εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk, καθώς και μαχητικά αεροσκάφη F-35C, ενισχύοντας κατακόρυφα τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ στην περιοχή.
Σύμφωνα με αναλυτές, η εικόνα παραπέμπει στην ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στην Καραϊβική, λίγο πριν από την επιχείρηση κατά του καθεστώτος Μαδούρο στη Βενεζουέλα. Σε συνδυασμό με τις προηγούμενες αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους, η σκληρή ρητορική του Τραμπ αυξάνει την πίεση προς την Τεχεράνη και εντείνει την ανησυχία στις διεθνείς αγορές, που φοβούνται έναν νέο κύκλο αποσταθεροποίησης.
Παρότι στο παρελθόν ο Τραμπ έχει υπαναχωρήσει από παρόμοιες απειλές, επικαλούμενος διαβεβαιώσεις ότι το Ιράν δεν θα προχωρήσει σε μαζικές εκτελέσεις διαδηλωτών, η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε αμερικανική ή ισραηλινή εμπλοκή θα αντιμετωπιστεί με σκληρά και άμεσα αντίποινα.
Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν από τη ραγδαία υποτίμηση του ιρανικού νομίσματος, εξελίχθηκαν σε γενικευμένη αμφισβήτηση του καθεστώτος και προσωπικά του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Παρατηρητές τις χαρακτηρίζουν ως τη σοβαρότερη πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία εδώ και δεκαετίες, με αντικρουόμενες εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων: διεθνείς οργανισμοί μιλούν για χιλιάδες έως και δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, ενώ οι επίσημες ιρανικές ανακοινώσεις κάνουν λόγο για σαφώς μικρότερο απολογισμό.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων προσφέρει στον Λευκό Οίκο πολλαπλές επιλογές, από την εντατικοποίηση της διπλωματικής πίεσης έως στοχευμένες στρατιωτικές ενέργειες. Όπως σημειώνεται, η απειλή χρήσης βίας μπορεί να λειτουργεί είτε ως μέσο αποτροπής περαιτέρω αιματοχυσίας είτε ως εργαλείο εξαναγκασμού για πολιτικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, δεξαμενές σκέψης ανεβάζουν αισθητά την πιθανότητα αμερικανικών ή και ισραηλινών επιθέσεων τους επόμενους μήνες, εκτιμώντας ότι οι διπλωματικές πρωτοβουλίες δύσκολα θα αποδώσουν. Άλλοι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι μια στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες, τόσο για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής όσο και για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Στο πλαίσιο της γενικευμένης κινητοποίησης, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε την αποστολή μαχητικών RAF Eurofighter Typhoon στο Κατάρ, ενώ το Ισραήλ δηλώνει ότι έχει ολοκληρώσει τις προετοιμασίες του για ενδεχόμενο αμερικανικό πλήγμα. Παράλληλα, ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι μεταβαίνουν στην περιοχή για επείγουσες διαβουλεύσεις, την ώρα που η Τουρκία προειδοποιεί ότι μια ισραηλινή επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την ήδη εύθραυστη ισορροπία.
Με αεροπορικές εταιρείες να ακυρώνουν πτήσεις και τις ΗΠΑ να εντείνουν τις κυρώσεις κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» του Ιράν, το γεωπολιτικό σκηνικό παραμένει εξαιρετικά ρευστό. Οι επόμενες κινήσεις Ουάσινγκτον, Τεχεράνης και Ιερουσαλήμ θα κρίνουν αν η ένταση θα εκτονωθεί ή αν η περιοχή οδηγείται σε μια νέα, επικίνδυνη σύγκρουση.