Αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για την πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη να ανοίξει επισήμως τον φάκελο της συνταγματικής αναθεώρησης, μια διαδικασία υψηλών απαιτήσεων που προϋποθέτει ευρείες πολιτικές συγκλίσεις σε ένα τοπίο έντονου κατακερματισμού και αντιπαραθέσεων.
Παρά τις δυσκολίες, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να θέσει στο τραπέζι προτεραιότητες που, κατά την κυβερνητική εκτίμηση, ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις, με την ολοκληρωμένη πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να παρουσιάζεται το αμέσως επόμενο διάστημα.
Σήμερα, μετά τον καθιερωμένο «πρωινό καφέ» στο Μέγαρο Μαξίμου, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να απευθυνθεί στους πολίτες με τηλεοπτικό μήνυμα, σκιαγραφώντας το πλαίσιο και τις βασικές κατευθύνσεις της πρωτοβουλίας. Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα θα εξειδικευτεί από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη στο μεσημβρινό briefing, ενώ το βράδυ, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, ο πρωθυπουργός θα αναπτύξει διεξοδικότερα τον σχεδιασμό του.
Παράλληλα με το διάγγελμα, ο πρωθυπουργός θα αποστείλει επιστολή στους βουλευτές της ΝΔ, καλώντας τους να καταθέσουν προτάσεις έως τα τέλη Φεβρουαρίου. Τον Μάρτιο θα παρουσιαστεί η τελική πρόταση του κυβερνώντος κόμματος, με στόχο η προαναθεωρητική επιτροπή της Βουλής να συγκροτηθεί εντός Απριλίου και να ξεκινήσει άμεσα το έργο της.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι για την αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 3/5 (180 βουλευτών), γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεννόηση με την αντιπολίτευση. Το μήνυμα που αναμένεται να εκπέμψει ο κ. Μητσοτάκης είναι σαφές: πρόσκληση διαλόγου και αίσθημα ευθύνης, με το ενδιαφέρον να στρέφεται κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ.
Στο οργανωτικό σκέλος, τον συντονισμό έχει αναλάβει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνεργασία με τον γενικό γραμματέα του πρωθυπουργού Στέλιο Κουτνατζή. Εισηγητής της ΝΔ στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή θα είναι ο πρώην υπουργός Ευριπίδης Στυλιανίδης, ενώ ενεργό ρόλο στη συζήτηση έχουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου και ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος, ο οποίος έχει ήδη απευθυνθεί στο Συμβούλιο της Βενετίας για ζητήματα που αφορούν την ευθύνη υπουργών.
Η κυβερνητική πρόταση χαρακτηρίζεται φιλόδοξη, καθώς στο μικροσκόπιο αναμένεται να τεθούν περισσότερα από 70 άρθρα. Μεταξύ των βασικών αξόνων περιλαμβάνονται το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών, το άρθρο 16 για τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, το άρθρο 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο, το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος και το άρθρο 90 για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Παράλληλα, συζητείται η καθιέρωση κανόνων δημοσιονομικής ισορροπίας, η συνταγματική κατοχύρωση της προσιτής στέγης και η δυνατότητα προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να ανοίξει την ατζέντα, με το επιχείρημα ότι το Σύνταγμα του 1975 χρειάζεται εκσυγχρονισμό ώστε να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, της τεχνητής νοημοσύνης και των κοινωνικών μεταβολών. Όπως τονίζεται από κυβερνητικά στελέχη, πρόκειται για μια κορυφαία θεσμική διαδικασία που θα διαμορφώσει το πλαίσιο λειτουργίας της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες και απαιτεί ευρεία πολιτική συναίνεση, με ορίζοντα εφαρμογής από το 2027.