Σε βασικό πεδίο πολιτικής σύγκρουσης και ανάδειξης στρατηγικών επιλογών ενόψει των επόμενων εκλογών εξελίσσεται η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας, έθεσε το πλαίσιο μιας ευρείας πολιτικής ατζέντας, η οποία αναμένεται να κυριαρχήσει στον δημόσιο διάλογο για τους επόμενους μήνες. Παρότι η ίδια η φύση της Αναθεώρησης προϋποθέτει συναινέσεις –κάτι που υπογράμμισε και ο πρωθυπουργός– το παρατεταμένο προεκλογικό κλίμα δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η συζήτηση να λειτουργήσει και ως όχημα ανάδειξης ιδεολογικών και πολιτικών διαφορών μεταξύ των κομμάτων.
Μέσα από τις θεματικές που έθεσε στο τραπέζι, ο κ. Μητσοτάκης αποτύπωσε τους βασικούς στόχους που θα επιδιώξει η κυβερνητική πλειοψηφία στο πλαίσιο της Αναθεώρησης. Η έντονη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς, όπως καταγράφεται διαχρονικά στις δημοσκοπήσεις, αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς. Με την ένταξη στην αναθεωρητική ατζέντα του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών και της αλλαγής στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη που αναγνωρίζει το πρόβλημα και προτείνει συγκεκριμένες λύσεις.
Παράλληλα, ζητήματα όπως το άρθρο 16 για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης σε συνδυασμό με αλλαγές στο καθεστώς μονιμότητας στο Δημόσιο, εντάσσονται στη στρατηγική ενίσχυσης του μεταρρυθμιστικού προφίλ της κυβέρνησης. Στόχος είναι, αφενός, η προσέγγιση του εκλογικού ακροατηρίου του Κέντρου που τάσσεται υπέρ των μεταρρυθμίσεων και, αφετέρου, η άσκηση πίεσης στο ΠΑΣΟΚ, στο οποίο αποδίδεται διάθεση αναχαίτισης κρίσιμων αλλαγών.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι προτάσεις για συνταγματική κατοχύρωση ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, καθώς και για υποχρεωτική κοστολόγηση των κομματικών προγραμμάτων. Πρόκειται για κινήσεις που ενισχύουν το αφήγημα της σταθερότητας, το οποίο η κυβέρνηση προτίθεται να αναδείξει ως βασικό εκλογικό δίλημμα.
Ωστόσο, οι πρώτες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης προμηνύουν μια έντονα συγκρουσιακή διαδικασία. ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα ξεκαθαρίζουν ότι δεν προτίθενται να δώσουν «λευκή επιταγή» στην επόμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για το περιεχόμενο των προς αναθεώρηση άρθρων, υποστηρίζοντας ότι οι αναγκαίες συναινέσεις θα πρέπει να διαμορφωθούν και να αποτυπωθούν στο τελικό στάδιο της Αναθεώρησης.
Ως επιχείρημα επικαλούνται την πρόσφατη αναθεώρηση του άρθρου για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αγνόησε το πνεύμα του Συντάγματος, το οποίο δίνει έμφαση στη συναίνεση για το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, πάντως, εκφράζεται η εκτίμηση ότι είναι πρόωρο να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την πορεία της συζήτησης και ότι στη διαδρομή ενδέχεται να προκύψουν συγκλίσεις. Προς το παρόν, όμως, παρά τη διακηρυγμένη πρόθεση του πρωθυπουργού η Συνταγματική Αναθεώρηση να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην τοξικότητα και την κομματική πόλωση, οι ενδείξεις δεν συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση.