Αντιμέτωπος με καταιγισμό ερωτήσεων βρέθηκε την Τετάρτη (18/2) ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, στο πλαίσιο δίκης στο Λος Άντζελες, όπου νεαρή γυναίκα κατηγορεί την εταιρεία —καθώς και το YouTube— ότι σχεδίασαν τις πλατφόρμες τους με εθιστικά χαρακτηριστικά που επηρέασαν αρνητικά την ψυχική της υγεία από παιδική ηλικία.
Καταθέτοντας για πρώτη φορά ενώπιον ενόρκων σε υπόθεση που αφορά πολυετείς ισχυρισμούς περί βλαβών των social media στους ανηλίκους, ο επικεφαλής της Meta υποστήριξε ότι η εταιρεία έχει διαχειριστεί την ασφάλεια των νεαρών χρηστών «με λογικό τρόπο». Την ίδια στιγμή, έξω από το δικαστήριο συγκεντρώθηκαν γονείς από διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα παιδιά τους υπέστησαν σοβαρή ψυχική βλάβη ή ακόμη και έχασαν τη ζωή τους λόγω της χρήσης κοινωνικών δικτύων, κατηγορώντας τις πλατφόρμες ότι έθεσαν το κέρδος πάνω από την προστασία των ανηλίκων.
Η ενάγουσα, η 20χρονη σήμερα Kaley, ισχυρίζεται ότι ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το Instagram σε ηλικία μόλις 9 ετών και ότι τα εθιστικά στοιχεία της εφαρμογής την οδήγησαν σε έντονο άγχος, διαταραχές εικόνας σώματος, αυτοκτονικές σκέψεις, καθώς και περιστατικά εκφοβισμού και σεξουαλικής εκβίασης. Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, περνούσε ορισμένες φορές «αρκετές ώρες ημερησίως» στην πλατφόρμα, φτάνοντας ακόμη και τις 16 ώρες χρήσης σε μία ημέρα.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας παρουσιάστηκαν εσωτερικά έγγραφα που, σύμφωνα με την πλευρά της ενάγουσας, δείχνουν ότι εκατομμύρια χρήστες κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν την εφαρμογή ήδη από το 2015, παρά το επίσημο ηλικιακό όριο. Επισημάνθηκε επίσης ότι η υποχρεωτική καταχώριση ημερομηνίας γέννησης κατά την εγγραφή θεσπίστηκε αργότερα, στο πλαίσιο ενίσχυσης των μέτρων ασφάλειας.
Η υπεράσπιση της Meta απέρριψε τους ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι τα προβλήματα ψυχικής υγείας της ενάγουσας σχετίζονται κυρίως με δύσκολες οικογενειακές συνθήκες και όχι με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, η εταιρεία προέβαλε εργαλεία όπως η γονική εποπτεία και οι ειδικοί «λογαριασμοί εφήβων» με αυξημένες ρυθμίσεις προστασίας.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε και το κατά πόσο η Meta έθετε στόχους αύξησης του χρόνου χρήσης της εφαρμογής. Ο Ζάκερμπεργκ αναγνώρισε ότι στο παρελθόν υπήρχαν σχετικοί δείκτες, αλλά υποστήριξε ότι η στρατηγική μετατοπίστηκε στη «χρησιμότητα και αξία» των υπηρεσιών και όχι στη μεγιστοποίηση της παραμονής των χρηστών.
Ένταση προκάλεσε και η συζήτηση για τα φίλτρα «ομορφιάς» του Instagram, με την πλευρά της ενάγουσας να επικαλείται γνωμοδοτήσεις ειδικών για πιθανές ψυχολογικές επιπτώσεις. Ο επικεφαλής της Meta απάντησε ότι επετράπη η δημιουργία τέτοιων φίλτρων από χρήστες στο πλαίσιο της ελεύθερης έκφρασης, χωρίς όμως να προωθούνται από την ίδια την πλατφόρμα.
Η έκβαση της δίκης θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς ενδέχεται να αποτελέσει νομικό προηγούμενο για εκατοντάδες αντίστοιχες αγωγές. Σε περίπτωση καταδικαστικής απόφασης, οι τεχνολογικοί κολοσσοί θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων και με υποχρεωτικές αλλαγές στον σχεδιασμό και τη λειτουργία των πλατφορμών τους.