Η ένταση γύρω από το Ιράν κλιμακώνεται επικίνδυνα, με το ενδεχόμενο αμερικανικού στρατιωτικού πλήγματος να εμφανίζεται πιο πιθανό από ποτέ. Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «περιορισμένης επίθεσης», ασκώντας πίεση στην Τεχεράνη για συμφωνία στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το σενάριο ενισχύεται από δημοσίευμα των New York Times, σύμφωνα με το οποίο εκατοντάδες Αμερικανοί στρατιώτες απομακρύνθηκαν από την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ αντίστοιχες κινήσεις φέρονται να έγιναν και σε βάσεις στο Μπαχρέιν. Παρά τις διαψεύσεις του Fox News, η Ουάσινγκτον ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στη Μέση Ανατολή, διατηρώντας δυνάμεις σε Ιράκ, Συρία, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα βρεθούν σε μεγαλύτερο κίνδυνο εάν οι ΗΠΑ αναλάβουν άμεσα την επίθεση, αντί του Ισραήλ.
Προετοιμασίες για ευρείας κλίμακας επιχείρηση
Σύμφωνα με το Reuters, στην Ουάσινγκτον εξετάζονται σενάρια στοχευμένων πληγμάτων σε συγκεκριμένα πρόσωπα, ακόμη και το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη. Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε ότι εντός ημερών θα κατατεθεί προσχέδιο συμφωνίας για τα πυρηνικά προς τις ΗΠΑ.
Πληροφορίες κάνουν λόγο για σχεδιασμό παρατεταμένης επιχείρησης που θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες, με πλήγματα σε στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αλλαγή καθεστώτος χωρίς εκτεταμένη χερσαία επέμβαση – ένα ενδεχόμενο που θα αναιρούσε τις προεκλογικές δεσμεύσεις Τραμπ περί αποφυγής νέων πολέμων τύπου Ιράκ και Αφγανιστάν.
Ισχυρή αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει σημαντικές δυνάμεις στην περιοχή. Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford κινείται προς τη Μέση Ανατολή, ενώ στην περιοχή επιχειρεί και το USS Abraham Lincoln. Στο οπλοστάσιο περιλαμβάνονται μαχητικά F-22, F-16 και F-35, καθώς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Reaper.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, πρόκειται για τη μεγαλύτερη αεροπορική ισχύ που έχει αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή από το 2003. Παράλληλα, ενισχύονται τα συστήματα αεράμυνας με πυραύλους Patriot και THAAD, ενώ στην περιοχή σταθμεύουν περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες.
Υπενθυμίζεται ότι το 2020, κατόπιν εντολής Τραμπ, σκοτώθηκε ο Ιρανός στρατηγός Κασέμ Σουλεϊμανί, επικεφαλής της Δύναμης Κουντς.
Απειλές και διπλωματικός πυρετός
Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι μια αλλαγή ηγεσίας στο Ιράν «ίσως να ήταν το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί», χωρίς να διευκρινίσει ποια θα ήταν η επόμενη ημέρα. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας, προειδοποιώντας όμως ότι «πολύ άσχημα πράγματα» θα συμβούν αν δεν υπάρξει συμφωνία εντός των επόμενων ημερών.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν για αντίποινα σε αμερικανικές βάσεις, ενώ σε επιστολή προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν θα ξεκινήσει πόλεμο, αλλά θα απαντήσει «αποφασιστικά» σε περίπτωση επίθεσης.
Η Μόσχα, μέσω του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, καλεί σε αυτοσυγκράτηση, ενώ βρετανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός Κιρ Σταρμερ δεν αποδέχεται αμερικανικό αίτημα χρήσης βρετανικών βάσεων.
Στενά του Ορμούζ και πυρηνικές εγκαταστάσεις
Η Τεχεράνη επαναφέρει την απειλή κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Δορυφορικές εικόνες που επικαλείται το CNN δείχνουν ενίσχυση των οχυρώσεων γύρω από τις υπόγειες εγκαταστάσεις στο Νατάνζ και στο Ισφαχάν, με φρέσκο σκυρόδεμα στις εισόδους σηράγγων και μεταφορά εξοπλισμού σε υπόγειους χώρους.
Οι εξελίξεις έχουν ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο. Το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης, σε συνδυασμό με την προειδοποίηση του Ιράν για αντίποινα, αυξάνει τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης σε μια από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη.