Επίσημη πρόταση για τη δημιουργία πυρηνικού σταθμού ρωσικής τεχνολογίας στη Σερβία κατέθεσε η Μόσχα, σύμφωνα με δηλώσεις του επικεφαλής της Rosatom, Αλεξέι Λιχατσόφ. Η κίνηση αυτή, η οποία γνωστοποιήθηκε μέσω του πρακτορείου RIA, έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ενεργειακή στρατηγική των Βαλκανίων.
Το μοντέλο της «διεθνούς κοινοπραξίας»
Μετά τη συνάντησή του με τον Σέρβο Πρόεδρο, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο Λιχατσόφ ξεκαθάρισε πως η Ρωσία είναι έτοιμη να αναλάβει την πλήρη υλοποίηση του έργου (έως και 100%), υιοθετώντας ωστόσο ένα ευέλικτο σχήμα:
Διεθνής συνεργασία: Προτείνεται η δημιουργία μιας κοινοπραξίας με τη μέγιστη δυνατή εμπλοκή τοπικών και διεθνών προμηθευτών.
Τεχνολογική υπεροχή: Η Rosatom προσφέρει ένα αμιγώς ρωσικό τεχνολογικό προϊόν, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σερβικής αγοράς.
Τα νομικά και περιβαλλοντικά εμπόδια
Παρά τη δελεαστική πρόταση, το Βελιγράδι καλείται να διαχειριστεί σημαντικές προκλήσεις:
Το ιστορικό «μπλόκο»: Στη Σερβία παραμένει σε ισχύ η απαγόρευση κατασκευής πυρηνικών σταθμών, ένας νόμος που θεσπίστηκε το 1989 υπό τη σκιά της καταστροφής του Τσερνόμπιλ.
Ενεργειακό προφίλ: Η χώρα βασίζεται σήμερα κατά 70% σε ρυπογόνες μονάδες άνθρακα, ενώ παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη Ρωσία για την προμήθεια φυσικού αερίου.
Η υλοποίηση μιας τέτοιας επένδυσης θα απαιτούσε όχι μόνο νομοθετική ανατροπή, αλλά και μια στρατηγική απόφαση για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ενισχύοντας παράλληλα τους δεσμούς με τη Μόσχα στον ευαίσθητο τομέα της πυρηνικής ενέργειας.