Σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει το ιδιότυπο φαινόμενο των «διαμερισμάτων τέφρας» (guhui fang), η κινεζική κυβέρνηση θέτει από σήμερα σε ισχύ αυστηρή νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση κατοικιών ως χώρων φύλαξης λειψάνων.
Το μέτρο εφαρμόζεται λίγα 24ωρα πριν από την παραδοσιακή γιορτή Qingming, κατά την οποία οι Κινέζοι τιμούν τους προγόνους τους, και στοχεύει στον περιορισμό μιας πρακτικής που γιγαντώθηκε λόγω του απαγορευτικού κόστους στα επίσημα νεκροταφεία.
Το οικονομικό παράδοξο των νεκρών
Η ραγδαία αστικοποίηση και η γήρανση του πληθυσμού έχουν καταστήσει τις θέσεις στα αστικά νεκροταφεία σπάνιες και πανάκριβες, με την Κίνα να κατέχει τη δεύτερη θέση παγκοσμίως σε έξοδα κηδείας.
Την ίδια στιγμή, η πτώση των τιμών των ακινήτων κατά 40% την τελευταία τετραετία, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι μια κατοικία προσφέρει δικαίωμα χρήσης για 70 έτη έναντι της μόλις 20ετούς μίσθωσης ενός τάφου, ώθησε χιλιάδες πολίτες να αγοράζουν φθηνά διαμερίσματα για να τα μετατρέψουν σε ιδιωτικά τεφροφυλάκια.
Σε αυτά τα κτίρια-φαντάσματα, αντί για ενοίκους, συναντά κανείς βωμούς, τεφροδόχους και τελετουργικά κεριά διατεταγμένα ανά γενιά.
Αντιδράσεις και προκλήσεις εφαρμογής
Παρά τις απαγορεύσεις για ταφές εκτός δημόσιων κοιμητηρίων, το μέτρο αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό από την κοινή γνώμη. Στο κινεζικό κοινωνικό δίκτυο Weibo, το σχετικό hashtag συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές, με τους χρήστες να επισημαίνουν ότι ακόμη και με γενναίες εκπτώσεις, η νόμιμη ταφή παραμένει οικονομικά απρόσιτη.
Παράλληλα, τίθενται σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο αστυνόμευσης του μέτρου, καθώς η φύλαξη μιας τεφροδόχου εντός μιας ιδιωτικής οικίας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί από τις αρχές.
Η δημογραφική πίεση
Η κρίση αυτή αντανακλά το βαθύτερο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Το 2025 οι θάνατοι στην Κίνα ανήλθαν σε 11,3 εκατομμύρια, ξεπερνώντας κατά πολύ τις γεννήσεις (7,9 εκατομμύρια).
Με έναν πληθυσμό που γηράσκει με ταχύτερους ρυθμούς από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη χώρα, η πίεση στις υποδομές ταφής αναμένεται να ενταθεί, καθιστώντας τη διαχείριση της «τελευταίας κατοικίας» έναν από τους μεγαλύτερους κοινωνικούς πονοκεφάλους για το Πεκίνο.