Η αποκατάσταση της μεγαλύτερης διαταραχής στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου δεν αναμένεται να είναι ούτε άμεση ούτε εύκολη, γεγονός που προμηνύει διατήρηση υψηλών τιμών και περιορισμών στην προσφορά για σημαντικό χρονικό διάστημα.
Καθοριστικό ζήτημα μετά τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί το κατά πόσο οι εταιρείες και οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων θα λάβουν επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε να επανεκκινήσουν μαζικά τις μεταφορές πετρελαίου, πετρελαιοειδών και άλλων εμπορευμάτων μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμα για την αποκατάσταση των θαλάσσιων διαδρομών και των εφοδιαστικών αλυσίδων. Παράλληλα, τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια αναμένεται να αναθεωρηθούν, καθώς παραμένουν ασαφείς οι όροι που ενδέχεται να επιβάλει η Τεχεράνη για τη διέλευση.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Άμπας Αραγκτσί, δήλωσε ότι η ασφαλής διέλευση για τις επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι δυνατή μέσω συντονισμού με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, επισημαίνοντας ωστόσο την ύπαρξη «τεχνικών περιορισμών», οι οποίοι δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα για την πλήρη επανεκκίνηση των ροών.
Ακόμη και σε περίπτωση σταθεροποίησης της κατάστασης, η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα δεν θεωρείται άμεση. Η επαναλειτουργία εγκαταστάσεων και κοιτασμάτων που έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ενδέχεται να απαιτήσει από εβδομάδες έως και μήνες, ενώ οι παραγωγοί πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη μειώσει σημαντικά την παραγωγή τους λόγω της διακοπής των εξαγωγικών διαδρόμων.
Την ίδια στιγμή, ζημιές σε υποδομές εξόρυξης και διύλισης επιβαρύνουν περαιτέρω την εικόνα, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για χρονικό ορίζοντα τριών έως έξι μηνών προκειμένου να αποκατασταθεί πλήρως η παραγωγική ικανότητα της περιοχής.
Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στον τομέα του φυσικού αερίου, όπου οι ζημιές στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση.
Παρά τη μείωση των τιμών του αργού πετρελαίου κατά περίπου 13% μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, οι τιμές εξακολουθούν να κινούνται αισθητά πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Οι εξελίξεις πλέον εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατά τη διάρκεια της δίμηνης εκεχειρίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι, αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί νέα κλιμάκωση που θα επηρεάσει εκ νέου την αγορά, η κορύφωση της αβεβαιότητας ενδέχεται να έχει ήδη καταγραφεί, με τις τιμές να παραμένουν αυξημένες αλλά χωρίς σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανόδου.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες εμφανίζονται οι ασιατικές οικονομίες, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το Στενό του Ορμούζ για την προμήθεια ενέργειας και αναγκάστηκαν να λάβουν έκτακτα μέτρα εξοικονόμησης καυσίμων. Ακόμη και μετά την επανεκκίνηση των μεταφορών, θα απαιτηθούν ημέρες ή και εβδομάδες μέχρι να αποκατασταθεί η ομαλή ροή των προμηθειών.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται στα 4,14 δολάρια ανά γαλόνι, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, αν και εκτιμάται ότι ενδέχεται να υποχωρήσει κάτω από τα 4 δολάρια το επόμενο διάστημα, εφόσον διατηρηθεί η τάση αποκλιμάκωσης.