Σε μια θεαματική μεταστροφή, ο Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε τις απειλές για ολοκληρωτική καταστροφή του Ιράν, αποδεχόμενος μια προσωρινή εκεχειρία δύο εβδομάδων μόλις 90 λεπτά πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφό του.
Παρά τη σκληρή ρητορική των προηγούμενων εικοσιτετραώρων, ο Αμερικανός Πρόεδρος παρουσίασε τη συμφωνία ως το πρώτο βήμα για τη λήξη της εξάμηνης σύρραξης, υποστηρίζοντας ότι οι βασικοί στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ έχουν ήδη επιτευχθεί.
Το παρασκήνιο της αποκλάκωσης και ο ρόλος των μεσολαβητών
Η υποχώρηση από την άκρη του γκρεμού φαίνεται πως υπήρξε αποτέλεσμα έντονων διπλωματικών πιέσεων. Το Πακιστάν λειτούργησε ως ο βασικός γέφυρας επικοινωνίας, ενώ καθοριστική θεωρείται και η διακριτική παρέμβαση της Κίνας. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ βρέθηκε αντιμέτωπος με σφοδρή εσωτερική και διεθνή κριτική: οι Δημοκρατικοί έκαναν λόγο για «ηθική αποτυχία», ενώ ο Πάπας Λέων ΙΔ’ χαρακτήρισε απαράδεκτες τις απειλές κατά πολιτικών υποδομών, τονίζοντας ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Η παγίδα της «αόριστης διάρκειας»
Πίσω από τη διπλωματική υποχώρηση κρύβεται ο ρεαλιστικός φόβος για μια νέα, δαπανηρή εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο πλήρης έλεγχος των Στενών του Ορμούζ θα απαιτούσε την κατάληψη εκατοντάδων χιλιομέτρων ιρανικού εδάφους και την παρουσία τουλάχιστον 45.000 στρατιωτών. Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν «πόλεμο φθοράς» διάρκειας έως και 20 ετών — ένα σενάριο που ο Τραμπ επιθυμεί πάση θυσία να αποφύγει, έχοντας δεσμευτεί για τον τερματισμό των πολυδάπανων αμερικανικών επεμβάσεων στο εξωτερικό.
Το αμφιλεγόμενο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ
Η συμφωνία φέρνει στο προσκήνιο μια ριζική αλλαγή στη ναυσιπλοΐα, καθώς προβλέπει την επιβολή τελών διέλευσης από το Ιράν και το Ομάν, παρά το γεγονός ότι το τελευταίο τηρεί επίσημα αποστάσεις. Οι επικριτές του Τραμπ, με επικεφαλής τον γερουσιαστή Κρις Μέρφι, καταγγέλλουν ότι η συμφωνία παραχωρεί de facto τον έλεγχο των Στενών στην Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντάς την ως «ιστορική νίκη» για το ιρανικό καθεστώς.
Η «μέθοδος Τραμπ» στις διαπραγματεύσεις
Ο Λευκός Οίκος υπεραμύνεται της απόφασης, με την εκπρόσωπο Καρολάιν Λέβιτ να τονίζει ότι η επίδειξη στρατιωτικής ισχύος ήταν αυτή που ανάγκασε την Τεχεράνη να καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών. Η χρήση του μοτίβου των «δύο εβδομάδων» από τον Τραμπ —μια τακτική που έχει ακολουθήσει και σε άλλα μέτωπα— θεωρείται από την κυβέρνηση ως ένας τρόπος να διατηρείται η πίεση ενώ αναζητούνται μόνιμες διπλωματικές λύσεις, αν και οι αμφιβολίες για τη σταθερότητα αυτής της ειρήνης παραμένουν έντονες.