Ευρωπαϊκές χώρες επεξεργάζονται σχέδιο για τη συγκρότηση διεθνούς ναυτικής αποστολής με στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal. Η πρωτοβουλία προβλέπει την ανάπτυξη ναρκαλιευτικών και άλλων πολεμικών πλοίων, χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτήρισε την αποστολή «διεθνή αμυντική επιχείρηση», διευκρινίζοντας ότι δεν θα περιλαμβάνει τα «εμπόλεμα» μέρη, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, οι δυνάμεις που θα συμμετάσχουν δεν θα τελούν υπό αμερικανική διοίκηση.
Βασικός στόχος του σχεδίου είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ναυτιλιακών εταιρειών, ώστε να επανεκκινήσει η διέλευση πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα. Ωστόσο, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας ενδέχεται να απαιτήσει σημαντικό χρόνο.
Στο σχέδιο αναμένεται να συμμετάσχει και η Γερμανία, η οποία μέχρι πρότινος εμφανιζόταν επιφυλακτική ως προς στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό. Η ενδεχόμενη συμμετοχή της θεωρείται καθοριστική, λόγω των οικονομικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων της. Το Βερολίνο αναμένεται να αποσαφηνίσει τη στάση του τις επόμενες ημέρες.
Παράλληλα, ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, αναμένεται να συγκαλέσουν διαδικτυακή σύσκεψη με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών, με στόχο τον συντονισμό της επιχείρησης επιτήρησης του Στενού μετά το τέλος των συγκρούσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα συμμετάσχουν, ενώ αβέβαιη παραμένει η παρουσία χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία.
Ωστόσο, εντός της Ευρώπης καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις. Γάλλοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η απουσία των ΗΠΑ θα καταστήσει την αποστολή πιο αποδεκτή από την Τεχεράνη, ενώ βρετανικές πηγές εκφράζουν ανησυχίες ότι η μη συμμετοχή της Ουάσινγκτον θα περιορίσει την αποτελεσματικότητα της επιχείρησης και ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Το σχέδιο βασίζεται σε τρεις κύριους άξονες. Πρώτον, τη δημιουργία υποδομών για την ασφαλή αποχώρηση εκατοντάδων πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στο Στενό. Δεύτερον, την εκτεταμένη επιχείρηση αποναρκοθέτησης, καθώς το Ιράν φέρεται να έχει τοποθετήσει νάρκες κατά τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης. Και τρίτον, την καθιέρωση μόνιμης ναυτικής παρουσίας με συνοδείες από φρεγάτες και αντιτορπιλικά, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση.
Η αποναρκοθέτηση θεωρείται το πιο απαιτητικό στάδιο, με τους Ευρωπαίους να διαθέτουν σημαντικά περισσότερα μέσα στον συγκεκριμένο τομέα σε σχέση με τις ΗΠΑ, καθώς διατηρούν στόλο άνω των 150 ναρκαλιευτικών πλοίων.
Η αποστολή αναμένεται να βασιστεί στο πρότυπο της επιχείρησης Ευρωπαϊκή Ένωση «Ασπίδες», κατά την οποία ευρωπαϊκές χώρες παρείχαν ναυτικές συνοδείες στην Ερυθρά Θάλασσα το 2024, προστατεύοντας εμπορικά πλοία από επιθέσεις των Χούθι.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αναδεικνύει την προσπάθεια της Ευρώπης να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στη διασφάλιση της διεθνούς ναυσιπλοΐας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων και ενεργειακής αβεβαιότητας.