Νέα δεδομένα στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν διαμορφώνονται μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αποκάλυψε ότι ακύρωσε την τελευταία στιγμή νέα στρατιωτική επίθεση εναντίον της Τεχεράνης, η οποία –όπως υποστήριξε– επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σήμερα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι αποφάσισε να ανακαλέσει τη διαταγή επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων ύστερα από παρεμβάσεις των ηγετών του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίοι εκτιμούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Μιλώντας αργότερα σε δημοσιογράφους, ο Τραμπ δήλωσε πως υπάρχουν «πολύ καλές πιθανότητες» να επιτευχθεί συμφωνία με την ιρανική κυβέρνηση, τονίζοντας ότι θα προτιμούσε μια διπλωματική λύση αντί στρατιωτικής κλιμάκωσης.
«Αν μπορέσουμε να το πετύχουμε χωρίς βομβαρδισμούς και καταστροφή, θα είμαι πολύ ευτυχής», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για «πολύ θετική» πορεία των έμμεσων διαπραγματεύσεων, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Την ίδια ώρα, ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα για «ολοκληρωτική και ευρείας κλίμακας επίθεση» εναντίον του Ιράν, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία αποδεκτή από την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος της ενδεχόμενης συμφωνίας είναι να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη επιμένει εδώ και δεκαετίες πως το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Οι νέες δηλώσεις του Τραμπ έρχονται λίγες ημέρες μετά από νέες απειλές κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών «δεν θα απομείνει τίποτα από το Ιράν», ενώ στις αρχές Απριλίου είχε κάνει λόγο ακόμη και για «αφανισμό ολόκληρου του ιρανικού πολιτισμού».
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Αλί Αμπντουλαχί προειδοποίησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να μην προχωρήσουν σε οποιοδήποτε «στρατηγικό λάθος» ή «σφάλμα υπολογισμού», υπογραμμίζοντας ότι ο ιρανικός στρατός παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Πεζεσκιάν: «Ο διάλογος δεν σημαίνει παράδοση»
Σε διπλωματικό επίπεδο, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι υπέβαλε νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενό της.
Μετά την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου, έπειτα από περίπου 40 ημέρες συγκρούσεων, συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για μια συνολική συμφωνία. Ωστόσο, οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένουν σημαντικές, κυρίως σε ό,τι αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Μέχρι στιγμής έχει πραγματοποιηθεί μόνο μία απευθείας συνάντηση αντιπροσωπειών των δύο χωρών, στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς να προκύψει συμφωνία.
Η ιρανική πλευρά επιμένει στην αποδέσμευση οικονομικών πόρων που έχουν δεσμευτεί στο εξωτερικό, καθώς και στην άρση των διεθνών κυρώσεων που πιέζουν ασφυκτικά την οικονομία της χώρας.
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν επανέλαβε μέσω X ότι «ο διάλογος δεν σημαίνει παράδοση», τονίζοντας πως η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκαταλείψει «τα νόμιμα δικαιώματα του λαού και της χώρας».
Στενά του Ορμούζ και ανησυχία στις αγορές
Σύμφωνα με το πρακτορείο FARS, οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να περιορίσει τη λειτουργία των πυρηνικών εγκαταστάσεών του σε μία μόνο μονάδα και να παραδώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει.
Παράλληλα, το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί προσωρινή αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων όσο διαρκούν οι συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιώσει τις σχετικές πληροφορίες.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία διεθνώς. Η Τεχεράνη διατηρεί τον έλεγχο του στρατηγικού περάσματος για τη μεταφορά υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Οι σοβαρές δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών εξακολουθούν να επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία, οδηγώντας σε νέα αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Το μπρεντ Βόρειας Θάλασσας έφτασε χθες τα 112,10 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 2,6%.
Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή εμφανίζει σταδιακά σημάδια ομαλοποίησης, καθώς η κίνηση πλοίων αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα και πλησίασε τον μέσο όρο της περιόδου μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
Συνεχίζονται οι συγκρούσεις Ισραήλ – Χεζμπολάχ
Την ίδια στιγμή, στον Λίβανο συνεχίζονται οι συγκρούσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ, παρά την ανακοίνωση παράτασης της ανακωχής για ενάμιση μήνα.
Σύμφωνα με νεότερο επίσημο απολογισμό, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έχουν προκαλέσει από τις 2 Μαρτίου τον θάνατο τουλάχιστον 3.020 ανθρώπων στον Λίβανο, ενώ οι ανταλλαγές πυρών και οι αεροπορικές επιθέσεις συνεχίζονται σε διάφορες περιοχές της χώρας.