Έντονη διπλωματική κινητικότητα βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από τις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, με το Πακιστάν να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συμφωνία αποκλιμάκωσης και εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται ένα προσχέδιο συμφωνίας εννέα σημείων, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Al-Arabiya επικαλούμενο ιρανικά μέσα ενημέρωσης και διπλωματικές πηγές, τελεί υπό εξέταση και από τις δύο πλευρές.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και πολεμικής αντιπαράθεσης, προσφέροντας μια πιθανή διέξοδο από το αδιέξοδο που είχε διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες.
Οι 9 όροι του προσχεδίου συμφωνίας
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το προσχέδιο περιλαμβάνει εννέα βασικούς όρους:
- Άμεση, πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός σε ξηρά, θάλασσα και αέρα
- Αμοιβαία αποχή από επιθέσεις σε στρατιωικές, πολιτικές και οικονομικές υποδομές
- Τερματισμό όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων και του επικοινωνιακού πολέμου
- Σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των δύο χωρών
- Διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Αραβικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στη Θάλασσα του Ομάν
- Δημιουργία κοινού μηχανισμού επιτήρησης και επίλυσης διαφορών
- Έναρξη συνομιλιών για όλα τα εκκρεμή ζητήματα εντός επτά ημερών από την εφαρμογή της συμφωνίας
- Σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων ως αντάλλαγμα για τη συμμόρφωση του Ιράν
- Δέσμευση στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και στο διεθνές δίκαιο
Το προσχέδιο προβλέπεται να τεθεί άμεσα σε ισχύ εφόσον υπάρξει επίσημη αποδοχή και από τις δύο πλευρές.
Το παρασκήνιο και οι διαφωνίες
Η πορεία προς τη συγκεκριμένη πρόταση δεν ήταν εύκολη, καθώς η Τεχεράνη είχε προηγουμένως παρουσιάσει νέα πρόταση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, επαναφέροντας όρους που είχαν ήδη απορριφθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, η καταβολή αποζημιώσεων για τις πολεμικές καταστροφές, η πλήρης άρση των αμερικανικών κυρώσεων και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Η αμερικανική πλευρά απάντησε μέσω του Πακιστανού διαμεσολαβητή, ο οποίος μετέφερε τις θέσεις της Ουάσινγκτον στην Τεχεράνη.
Καθοριστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις φαίνεται να διαδραματίζει ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος ταξίδεψε χθες στην Τεχεράνη για σειρά επαφών σχετικά με τον πόλεμο και τις προοπτικές συμφωνίας.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA μετέδωσε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται, ενώ η ιρανική πλευρά βρίσκεται πλέον στη φάση αξιολόγησης των αμερικανικών θέσεων.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία που επικρατεί, παραμένουν σημαντικά ανοιχτά ζητήματα, με διπλωματικές πηγές να τονίζουν ότι οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν σε αμοιβαίους συμβιβασμούς.