Σε ριζική επαναχάραξη της στρατηγικής της για το Κυπριακό προχωρά η Τουρκία, συνδέοντας πλέον άμεσα το μέλλον των κατεχομένων με ένα ευρύ τόξο διεθνών κρίσεων που εκτείνεται από τη Γάζα και το Ιράν μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και την Κεντρική Ασία, σύμφωνα με το nordicmonitor.
Η νέα αυτή γεωπολιτική προσέγγιση αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη διμερή Συμφωνία Οικονομικής και Χρηματοδοτικής Συνεργασίας για το 2026 ανάμεσα στην Άγκυρα και το ψευδοκράτος, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κατόπιν έγκρισης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το κείμενο αποδεικνύει ότι για την Τουρκία η Κύπρος δεν αποτελεί πλέον μια απομονωμένη εδαφική διαφορά, αλλά κομβικό κομμάτι ενός μεταβαλλόμενου σκηνικού ασφαλείας, το οποίο διαμορφώνεται από τους σύγχρονους πολέμους και τους ενεργειακούς ανταγωνισμούς των μεγάλων δυνάμεων.
«Μαύρο» χρήμα για εξοπλισμούς στη σκιά των περιφερειακών συγκρούσεων
Η συμφωνία, η οποία υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2026, προβλέπει τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας ύψους 20,7 δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών (περίπου 453 εκατομμύρια δολάρια) προς την κατεχόμενη Κύπρο. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι σχεδόν το μισό αυτού του πακέτου —συγκεκριμένα 9,65 δισεκατομμύρια λίρες (211 εκατομμύρια δολάρια)— προορίζεται αποκλειστικά για αμυντικές δαπάνες, επιβεβαιώνοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα της Άγκυρας.
Στο προοίμιο του εγγράφου γίνεται μια σφαιρική αξιολόγηση της διεθνούς κατάστασης, με αναφορές στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, τη σύρραξη στη Γάζα, την αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν, καθώς και τις εσωτερικές διαιρέσεις του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί ως εφαλτήριο αυτές τις αναταράξεις για να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως εγγυήτριας δύναμης. Μάλιστα, χρησιμοποιεί ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά του Ισραήλ, κατηγορώντας το για συστηματική εξόντωση των Παλαιστινίων, και παραλληλίζει την αποτυχία των διεθνών οργανισμών στη Γάζα με το δικό της επιχείρημα για την ανάγκη αναγνώρισης «κυρίαρχης ισότητας» και χωριστού διεθνούς καθεστώτος για τους Τουρκοκύπριους.
Αντίο στην ομοσπονδία, στροφή στα δύο κράτη
Η συμφωνία αντανακλά την πλήρη απομάκρυνση της Τουρκίας από το παραδοσιακό μοντέλο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας που υποστήριζε για δεκαετίες ο ΟΗΕ, προωθώντας ανοιχτά τη λύση των δύο κρατών. Η Άγκυρα εμφανίζεται ικανοποιημένη από τα μέχρι τώρα διπλωματικά αποτελέσματα, αναφέροντας ως παράδειγμα το καθεστώς παρατηρητή που εξασφάλισε το ψευδοκράτος στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών το 2022.
Το επίσημο έγγραφο περιλαμβάνει ασυνήθιστα δριμεία κριτική προς τις Βρυξέλλες. Η Άνκαρα κατηγορεί την Ε.Ε. ότι έχει χάσει την αμεροληψία της στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς τάσσεται τυφλά υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας στο όνομα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αποκλείοντας τους Τουρκοκύπριους από τα ενεργειακά προγράμματα και τις θαλάσσιες ζώνες της περιοχής.
Αν και το υπόλοιπο σκέλος του κονδυλίου αφορά έργα υποδομής, όπως ψηφιακό μετασχηματισμό, οδικά δίκτυα και ανέγερση νοσοκομείων στη Λευκωσία, τη Μόρφου και την Αμμόχωστο, το τεράστιο ποσοστό που κατευθύνεται στην άμυνα (47%) δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.
Η Τουρκία ξεκαθαρίζει ότι η στρατιωτική της παρουσία στο νησί δεν είναι μια προσωρινή διευθέτηση εν αναμονή των ειρηνευτικών συνομιλιών, αλλά μια μόνιμη, μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή, μετατρέποντας τα κατεχόμενα σε ένα πολύτιμο γεωπολιτικό εργαλείο στην καρδιά των διεθνών συγκρούσεων.