Η εύθραυστη ανακωχή στη Μέση Ανατολή τινάχθηκε στον αέρα, καθώς σημειώθηκαν οι σοβαρότερες στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου.
Η νέα κλιμάκωση ξεκίνησε όταν οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά drones στα Στενά του Ορμούζ και βομβάρδισαν επίγειο σταθμό ελέγχου στην Μπαντάρ Αμπάς, προκειμένου να αποτρέψουν επικείμενη απειλή.
Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα με αντίποινα, εξαπολύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικής στρατιωτικής εγκατάστασης. Σύμφωνα με ανακοινώσεις των ενόπλων δυνάμεων του Κουβέιτ, η αεράμυνα της χώρας ενεργοποιήθηκε για να αποκρούσει εχθρικά πλήγματα που είχαν ως στόχο την αεροπορική βάση Αλί Αλ Σάλεμ.
Παράλληλα, το Ιράν κλιμάκωσε την ένταση στη θάλασσα, ρίχνοντας προειδοποιητικά πυρά εναντίον τεσσάρων πλοίων που επιχειρούσαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Σκληρό ροκ από τον Τραμπ στις διαπραγματεύσεις
Παρά το εκρηκτικό σκηνικό, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, οι οποίες όμως αποδεικνύονται εξαιρετικά δύσκολες. Το Ιράν υποστήριξε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία-πλαίσιο 14 σημείων που προβλέπει την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια του με αντάλλαγμα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος διέψευσε κατηγορηματικά τους ιρανικούς ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντάς τους «μύθευμα».
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να βιαστεί για μια κακή συμφωνία, τονίζοντας ότι δεν επηρεάζεται από εσωτερικές πολιτικές πιέσεις ή τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Τραμπ διεμήνυσε ότι αν το Ιράν δεν υποχωρήσει στις αμερικανικές απαιτήσεις, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επανέλθουν σε πλήρη πολεμική δράση για να «τελειώσουν τη δουλειά».
Παγκόσμιο οικονομικό σοκ και παράλληλο μέτωπο στον Λίβανο
Οι πολεμικές εξελίξεις προκάλεσαν άμεσο τρέμουλο στις διεθνείς αγορές, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, μπλοκάροντας τη διακίνηση του 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η τιμή του αργού Μπρεντ σημείωσε άλμα πλησιάζοντας τα 96 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ξεπέρασε τα 90 δολάρια, απειλώντας με νέο κύμα ακρίβειας την παγκόσμια οικονομία.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η κατάσταση παραμένει ασφυκτική, με το καθεστώς να διατηρεί σε μεγάλο βαθμό κομμένη την πρόσβαση στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Την ίδια ώρα, η βία μαίνεται και στον Λίβανο, παρά τη δική του θεωρητική εκεχειρία. Ο ισραηλινός στρατός, έχοντας ανακηρύξει ολόκληρο τον νότιο Λίβανο ως εμπόλεμη ζώνη, εξαπέλυσε σφοδρές αεροπορικές επιθέσεις εναντίον θέσεων της Χεζμπολάχ στην Τύρο, ενώ φονικό πυραυλικό πλήγμα ισοπέδωσε πολυκατοικία στη Σιδώνα, επιβεβαιώνοντας ότι η περιοχή ολισθαίνει ξανά προς έναν γενικευμένο πόλεμο.
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις εξέδωσαν ένα μαζικό τελεσίγραφο εκκένωσης που επηρεάζει περίπου 300 πόλεις και χωριά, απαιτώντας από τους κατοίκους να μετακινηθούν εσπευσμένα βόρεια του ποταμού Ζαχράνι. Το Ισραήλ προειδοποίησε ότι θα πλήξει τη Χεζμπολάχ με ακραία σφοδρότητα, κατηγορώντας την οργάνωση για συνεχείς παραβιάσεις της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Η συγκεκριμένη οδηγία αποτελεί τη μεγαλύτερη επιχείρηση αναγκαστικής μετακίνησης πληθυσμού από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός στα μέσα Απριλίου. Μέσα σε ένα μόλις εικοσιτετράωρο εκδόθηκαν εννέα προειδοποιήσεις, πυροδοτώντας άμεσα σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε στρατηγικά κέντρα, όπως η ιστορική πόλη της Τύρου.
Οι επιθέσεις αυτές ακολούθησαν την επίσημη ανακοίνωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, για διεύρυνση των χερσαίων επιχειρήσεων και ενίσχυση της «ζώνης ασφαλείας», ως απάντηση σε πρόσφατες επιθέσεις με drones της Χεζμπολάχ εναντίον στρατιωτικών θέσεων και αμάχων στο βόρειο Ισραήλ.
Στο ανθρωπιστικό πεδίο, η κατάσταση περιγράφεται ως δραματική. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού προειδοποιεί ότι ο νότιος Λίβανος βρίσκεται σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σημείο καμπής, με τις συνθήκες διαβίωσης να γίνονται ανυπόφορες για τους αμάχους, πολλοί από τους οποίους είναι ήδη πολλαπλά εκτοπισμένοι και δεν έχουν πλέον ασφαλές καταφύγιο.
Την ίδια στιγμή, κοντινές πόλεις όπως η Σιδώνα δηλώνουν αδυναμία να απορροφήσουν άλλους πρόσφυγες, με τις αρχές να κατευθύνουν τις οικογένειες προς την ανατολική κοιλάδα Μπεκάα.
Το τελευταίο διήμερο υπήρξε ιδιαίτερα αιματηρό, με περισσότερες από 150 ισραηλινές επιδρομές να σφυροκοπούν 50 κοινότητες. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου έκανε λόγο για δεκάδες νεκρούς, την ώρα που η Χεζμπολάχ ανακοίνωνε νέες σφοδρές συγκρούσεις με ισραηλινά στρατεύματα ακόμη και εκτός της καθορισμένης ζώνης ασφαλείας, βόρεια του ποταμού Λιτάνι.
Και οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατηγορίες για το ποιος παραβίασε πρώτος τη συμφωνία, η νέα αυτή ανάφλεξη απειλεί να τινάξει στον αέρα τις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου, στις οποίες συμμετέχουν οι ΗΠΑ και το Ιράν.
Από την έναρξη της εμπλοκής του Λιβάνου στη σύγκρουση τον περασμένο Μάρτιο, ο απολογισμός είναι βαρύς, με τις λιβανικές αρχές να καταγράφουν πάνω από 3.200 νεκρούς και την ισραηλινή πλευρά να μετρά απώλειες στρατιωτών και αμάχων στα σύνορα, επιτείνοντας τους φόβους για μια παρατεταμένη ανθρωπιστική και στρατιωτική κρίση.