Κατατέθηκε επίσημα στη Βουλή η ολοκληρωμένη πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, υπογεγραμμένη από το σύνολο της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας.
Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτήρισε την πρόταση ως έναν «Οδικό Χάρτη» που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής και στην αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών, ανοίγοντας τον δρόμο για μεγάλες θεσμικές τομές.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, 50 χρόνια μετά την ψήφιση του Συντάγματος του 1975, οι σύγχρονες διεθνείς και ευρωπαϊκές προκλήσεις καθιστούν αναγκαία μια βαθιά ανανέωση του καταστατικού χάρτη της χώρας, με γνώμονα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
Οι Κυριότερες Τομές ανά Τομέα
Η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας περιλαμβάνει 34 συγκεκριμένες παρεμβάσεις, οι οποίες ομαδοποιούνται στους εξής βασικούς άξονες:
1. Παιδεία, Εθνικά Σύμβολα & Ψηφιακή Εποχή
Μη Κρατικά Πανεπιστήμια: Επιτρέπεται η ίδρυση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την αυστηρή εποπτεία του Κράτους για τη διασφάλιση της ποιότητας σπουδών.
Τεχνητή Νοημοσύνη: Εισάγεται ειδική συνταγματική πρόβλεψη ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί την ατομική ελευθερία και την κοινωνική ευημερία.
Γλώσσα και Σημαία: Θεσπίζεται κρατική μέριμνα για την προστασία της ελληνικής γλώσσας και αναγνωρίζεται η σημαία ως το διαχρονικό σύμβολο του έθνους.
2. Πολιτικό Σύστημα & Θεσμοί
Πρόεδρος της Δημοκρατίας: Καθιερώνεται μία και μοναδική, αλλά μεγαλύτερη σε διάρκεια, εξαετής (6 χρόνια) θητεία, με στόχο έναν πιο υπερκομματικό ρόλο.
Ευθύνη Υπουργών: Αλλάζει ριζικά το άρθρο 86. Καταργείται η άμεση διαβίβαση στοιχείων στη Βουλή και η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης από αυτήν. Η έρευνα θα γίνεται πλέον από Εισαγγελέα Εφετών, ενώ η Βουλή θα αποφασίζει για τη δίωξη με ονομαστική ψηφοφορία και απόλυτη πλειοψηφία.
Λειτουργία της Βουλής: Καταργείται η δυνατότητα διάλυσης της Βουλής για «εθνικό θέμα» και εισάγεται η διαδικασία της αυτοδιάλυσης μετά από πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση του σώματος.
Επιστολική Ψήφος: Επεκτείνεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Ελλάδας.
Δημοψηφίσματα: Τίθενται κανόνες για σαφή διατύπωση των ερωτημάτων και μεσολαβεί υποχρεωτικά διάστημα τουλάχιστον 20 ημερών από την προκήρυξη έως την κάλπη.
3. Δικαιοσύνη & Διαφάνεια
Επιλογή Ηγεσίας Δικαιοσύνης: Περιορίζεται η κυβερνητική παρέμβαση. Η επιλογή των ανωτάτων δικαστών θα γίνεται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, μέσα από λίστα τριών προσώπων που θα προτείνουν οι ίδιοι οι δικαστές (οι ολομέλειες των δικαστηρίων).
Προληπτικός Έλεγχος Νόμων: Το Ανώτατο Εικό Δικαστήριο θα μπορεί να ελέγχει τη συνταγματικότητα ενός νόμου μετά την ψήφισή του και πριν αυτός δημοσιευτεί, εφόσον το ζητήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός ή η πλειοψηφία της Βουλής.
Ανεξάρτητες Αρχές: Η επιλογή των μελών τους θα γίνεται από κοινοβουλευτική επιτροπή, βάσει πρότασης από ένα ανεξάρτητο Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων. Παράλληλα, κατοχυρώνεται συνταγματικά η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
4. Δημόσια Διοίκηση & Αυτοδιοίκηση
Αξιολόγηση στο Δημόσιο: Καθιερώνεται η υποχρεωτική και αμφίδρομη αξιολόγηση (οι υπάλληλοι αξιολογούνται από τους προϊσταμένους αλλά και το αντίστροφο), με σύνδεση της απόδοσης με επιβραβεύσεις, αλλά και με πρόβλεψη οριστικής παύσης για ακραίες περιπτώσεις χαμηλής αποδοτικότητας.
Οικονομική Αποκέντρωση ΟΤΑ: Οι δήμοι και οι περιφέρειες (που ορίζονται αυστηρά σε έως δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης) θα μπορούν να επιβάλλουν τοπικούς φόρους, ενώ οι προϋπολογισμοί τους θα διαμορφώνονται μετά από δημόσια διαβούλευση με τους πολίτες.
5. Κοινωνική Πολιτική, Οικονομία & Περιβάλλον
Προσιτή Στέγη: Εισάγεται κρατική μέριμνα για την εξασφάλιση οικονομικά προσιτής κατοικίας για τους πολίτες.
Κλιματική Κρίση: Θεσμοθετούνται μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία των ζώων, τη διαχείριση του νερού και την ενίσχυση των πράσινων μορφών ενέργειας.
Επενδυτική Σταθερότητα: Απαγορεύεται η επιβολή αναδρομικών φόρων και δίνεται η δυνατότητα παροχής σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές ιδιωτικές επενδύσεις.
Η πρόταση αυτή αποτελεί τη βάση για την έναρξη του επίσημου διαλόγου εντός του κοινοβουλίου, προκειμένου να διαμορφωθούν οι τελικές συναινέσεις για το νέο Σύνταγμα της χώρας.
Δείτε ΕΔΩ την πρόταση