Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί διαχρονικά τον σημαντικότερο ενεργειακό πνεύμονα του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η πρόσφατη πολεμική σύρραξη με το Ιράν και το προσωρινό κλείσιμο αυτού του στρατηγικού περάσματος προκάλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα σοκ προσφοράς στη σύγχρονη ιστορία, μειώνοντας τις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής κατά περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και αναδιατάσσοντας βίαια τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.
Αν και η επικείμενη επαναλειτουργία των στενών θεωρείται θεωρητικά λύτρωση για τους παραγωγούς του Κόλπου που μετράνε απώλειες δισεκατομμυρίων και τεράστιες καταστροφές στις υποδομές τους, στην πράξη ενδέχεται να πυροδοτήσει μια νέα, ανεξέλεγκτη κρίση.
Το μεγάλο παράδοξο κρύβεται στο γεγονός ότι το άνοιγμα του Ορμούζ, αντί να φέρει τη σταθερότητα, κινδυνεύει να απελευθερώσει ένα τεράστιο κύμα ανταγωνιστικών εξαγωγών. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πιέζονται ασφυκτικά από τα ελλείμματα που άφησε πίσω του ο πόλεμος.
Αντιμετωπίζοντας ένα κλασικό δίλημμα συλλογικής δράσης, κάθε κράτος-μέλος θα έχει το ισχυρό κίνητρο να μεγιστοποιήσει άμεσα τον όγκο των πωλήσεών του για να γεμίσει τα ταμεία του, αδιαφορώντας για την κοινή στρατηγική. Αυτός ο εσωτερικός ανταγωνισμός απειλεί να εξανεμίσει την ικανότητα του OPEC να ελέγχει την προσφορά και να καθορίζει τις διεθνείς τιμές.
Η κρίση αυτή βρίσκει τον OPEC πιο ευάλωτο από ποτέ. Το μερίδιό του στην παγκόσμια αγορά έχει συρρικνωθεί, η εσωτερική του ενότητα δοκιμάζεται—με αποκορύφωμα την πρόσφατη, ιστορική αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων—ενώ και η ηγεμονία της Σαουδικής Αραβίας αμφισβητείται, καθώς το Ριάντ αδυνατεί πλέον να πείσει τα οικονομικά εξαθλιωμένα μέλη να θυσιάσουν τα έσοδά τους για το κοινό καλό.
Την ίδια ώρα, παίκτες εκτός του καρτέλ, όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Βενεζουέλα, εκμεταλλεύτηκαν το κενό της κρίσης, αύξησαν την παραγωγή τους και εδραίωσαν νέες εμπορικές συμμαχίες, κλέβοντας μόνιμα μερίδιο αγοράς από τον Κόλπο.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν οι χώρες του Κόλπου αυξήσουν ταυτόχρονα την παραγωγή τους για να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος, η αγορά θα περάσει ακαριαία από το έλλειμμα στο πλεόνασμα, ασκώντας τρομακτική πίεση στις τιμές προς τα κάτω. Ένας νέος πόλεμος τιμών θεωρείται πολύ πιθανός, όμως αυτή τη φορά θα είναι πολύ πιο επώδυνος, καθώς οι παραγωγοί βγαίνουν από μια δαπανηρή σύρραξη με κατεστραμμένα διυλιστήρια και άδεια δημόσια ταμεία. Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενοι μήνες θα χαρακτηρίζονται από ακραία μεταβλητότητα.
Αν οι τάσεις αυτές παγιωθούν, το άνοιγμα του Ορμούζ δεν θα μείνει στην ιστορία ως το τέλος μιας ενεργειακής κρίσης, αλλά ως το ορόσημο της οριστικής αποδυνάμωσης του OPEC και του κατακερματισμού της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.