Νέα κρίσιμη εστία έντασης δημιουργείται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Χούθι προελαύνουν στη νότια Υεμένη και ενισχύουν τη θέση τους γύρω από το στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι φιλοϊρανικές δυνάμεις έφτασαν την Παρασκευή στο νησί Περίμ, το οποίο βρίσκεται στο κέντρο του στενού μεταξύ Υεμένης και Αφρικής, εξέλιξη που αυξάνει σημαντικά τη δυνατότητά τους να απειλήσουν ή να περιορίσουν τη ναυσιπλοΐα σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη.
Η νέα αυτή πραγματικότητα προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ουάσινγκτον και στις χώρες του Κόλπου, καθώς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τις παγκόσμιες ενεργειακές και εμπορικές ροές.
Ανησυχία για τις πετρελαϊκές ροές
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία στη Σαουδική Αραβία, η οποία έχει αυξήσει τη χρήση των λιμανιών της στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές πετρελαίου, μετά τη σοβαρή διατάραξη της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια «σημεία ασφυξίας» του διεθνούς εμπορίου. Από τη συγκεκριμένη δίοδο περνά περίπου το 7% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ αποτελεί ζωτικό κρίκο της εμπορικής διαδρομής που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ.
Η περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας των Χούθι στην περιοχή δημιουργεί τον κίνδυνο το Ιράν και οι σύμμαχοί του να αποκτήσουν αυξημένη επιρροή και στα δύο βασικά ενεργειακά περάσματα της ευρύτερης περιοχής, το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Η Σαουδική Αραβία ζήτησε αμερικανική βοήθεια
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, ο Σαουδάραβας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε με τον Ντόναλντ Τραμπ και ζήτησε αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση των Χούθι.
Η Ουάσινγκτον φέρεται, ωστόσο, να ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν προτίθεται να εμπλακεί άμεσα στρατιωτικά, συμφωνώντας να περιοριστεί σε παροχή πληροφοριών προς τη Σαουδική Αραβία.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι συνομίλησε με τον Σαουδάραβα διάδοχο και ανέφερε επίσης ότι οι Χούθι είχαν επικοινωνήσει με την αμερικανική κυβέρνηση, ζητώντας να μην υπάρξει άμεση αμερικανική εμπλοκή.
Η στάση της Ουάσινγκτον δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να αποφύγει ένα νέο άμεσο στρατιωτικό μέτωπο, την ώρα που η σύγκρουση με το Ιράν παραμένει ανοιχτή.
Δύσκολο δίλημμα για την Ουάσινγκτον
Η προέλαση των Χούθι δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα για την κυβέρνηση Τραμπ.
Μια νέα αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον τους θα απαιτούσε σημαντική διάθεση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, καθώς και πολύτιμων αποθεμάτων πυρομαχικών και συστημάτων αεράμυνας.
Ταυτόχρονα, η απουσία αποτελεσματικής αντίδρασης θα μπορούσε να επιτρέψει στους Χούθι να αυξήσουν περαιτέρω την πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα, με πιθανές συνέπειες για τις τιμές της ενέργειας, τα ναύλα και τις παγκόσμιες εμπορικές ροές.
Οι Χούθι έχουν δείξει τα προηγούμενα χρόνια μεγάλη ανθεκτικότητα απέναντι σε στρατιωτικές επιχειρήσεις της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μια νέα αμερικανική εκστρατεία θα μπορούσε επίσης να θέσει σε κίνδυνο την προηγούμενη συνεννόηση βάσει της οποίας η Ουάσινγκτον είχε περιορίσει τις επιχειρήσεις εναντίον τους, με αντάλλαγμα τη μείωση των επιθέσεων κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Παράλληλα, θα εξέθετε εκ νέου αμερικανικές δυνάμεις σε επιθέσεις με drones και πυραύλους από την Υεμένη.
Επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας
Οι εξελίξεις στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία οι αγορές ενέργειας βρίσκονται ήδη υπό πίεση από την κρίση στο Στενό του Ορμούζ.
Οι ναύλοι των πετρελαιοφόρων έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα πλοίων στις ζώνες υψηλού κινδύνου έχει επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος μεταφοράς αργού πετρελαίου. Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου έχουν παραμείνει σε υψηλά επίπεδα λόγω των ανησυχιών για την ασφάλεια των ενεργειακών διαδρόμων της περιοχής.
«Η Υεμένη μπορεί να μας χαλάσει τη μέρα»
Πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, εφόσον η Ουάσινγκτον δεν επιθυμεί άμεση στρατιωτική εμπλοκή, θα πρέπει να ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών με τη Σαουδική Αραβία και να αυξήσει τη διπλωματική και υλική υποστήριξη προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του πρώην ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ για την Υεμένη Τιμ Λέντερκινγκ, ο οποίος προειδοποίησε ότι η αστάθεια στη χώρα μπορεί να έχει πολύ ευρύτερες συνέπειες για τα αμερικανικά και διεθνή συμφέροντα.
Η κατάληψη της Περίμ και η προέλαση των Χούθι προς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ενισχύουν έτσι τον κίνδυνο μιας νέας μεγάλης διαταραχής στις παγκόσμιες ενεργειακές και εμπορικές ροές, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση.