Η επικείμενη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα φέρνει ξανά στο προσκήνιο το μεγάλο παράδοξο της Δύσης: όσο η Τουρκία απομακρύνεται από τις δημοκρατικές αρχές, τόσο περισσότερο προσπαθεί να αναβαθμιστεί ο ρόλος της.
Με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιβεβαιώνει την παρουσία του και τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξετάζουν περιορισμό της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Ευρώπη, η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο αναντικατάστατος πυλώνας ασφαλείας της Συμμαχίας.
Πίσω όμως από τη σημασία της Τουρκίας, εντείνονται οι αμφιβολίες για το κατά πόσο το καθεστώς Ερντογάν εξακολουθεί να έχει οποιαδήποτε σχέση με τις αξίες που το ΝΑΤΟ υποτίθεται ότι υπερασπίζεται. Ανάλυση του Middle East Forum περιγράφει μια μακρά πορεία αυταρχικής μετάλλαξης, από τα πρώτα πολιτικά βήματα του Τούρκου προέδρου έως τη σημερινή πλήρη συγκέντρωση εξουσίας.
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η δημοκρατία στην Τουρκία χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πολιτικής επιβίωσης και όχι ως σταθερή πολιτική αρχή. Η αρχική εικόνα ενός «μετριοπαθούς μεταρρυθμιστή» κατέρρευσε όταν η Άγκυρα πάγωσε την ευρωπαϊκή της πορεία, αρνούμενη να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία και συγκρουόμενη ανοιχτά με τις ευρωπαϊκές αξίες και θεσμούς.
Η εδραίωση του καθεστώτος Ερντογάν συνοδεύτηκε από μαζικές διώξεις, εκκαθαρίσεις και πολιτικές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη. Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, χιλιάδες στρατιωτικοί, δικαστές, δημόσιοι λειτουργοί και πολιτικοί αντίπαλοι απομακρύνθηκαν ή φυλακίστηκαν, ενώ η ανεξαρτησία των θεσμών ουσιαστικά κατέρρευσε.
Η καταστολή των διαδηλώσεων στο πάρκο Γκεζί αποτέλεσε σημείο καμπής για τη σκληρή γραμμή του καθεστώτος, η οποία εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις εκλογικές επιτυχίες της αντιπολίτευσης στην Κωνσταντινούπολη. Ο Εκρέμ Ιμάμογλου τέθηκε εκτός πολιτικού παιχνιδιού μέσω δικαστικών μεθοδεύσεων, ενώ οι κοινωνικές αντιδράσεις βαφτίστηκαν από την κυβέρνηση «απειλή για την εθνική ασφάλεια».
Παράλληλα, η πίεση προς το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα και η απομάκρυνση εκλεγμένων δημάρχων ενισχύουν την εικόνα μιας Τουρκίας όπου η πολιτική αντιπολίτευση περιορίζεται ολοένα και περισσότερο.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εμφανίζεται πρόθυμη να αγνοήσει την εσωτερική δημοκρατική αποσύνθεση της Τουρκίας, προκειμένου να διατηρήσει την Άγκυρα εντός του δυτικού στρατοπέδου απέναντι στη Ρωσία και στις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις. Η Τουρκία επανέρχεται έτσι ως κρίσιμος συνομιλητής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τις εξελίξεις στην Ουκρανία, παρά τις έντονες καταγγελίες για αυταρχισμό.
Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναμένεται να αναδείξει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το δίλημμα της Δύσης: μέχρι ποιο σημείο είναι διατεθειμένη να θυσιάσει τις δημοκρατικές αξίες της στο όνομα της γεωπολιτικής σταθερότητας και της στρατηγικής ισχύος.