Οι πρόσφατες αναταράξεις και οι οπισθοδρομήσεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επιβεβαιώνουν μια σκληρή πραγματικότητα: η επίτευξη οριστικής ειρήνης με την Τεχεράνη ίσως αποδειχθεί πολύ πιο επίπονη διαδικασία από την ίδια τη διεξαγωγή του πόλεμου.
Αν και οι πρώτες συνομιλίες στην Ελβετία υπό τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς συνάντησαν σοβαρά εμπόδια, η μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν οδήγησε σε έναν οδικό χάρτη με ορίζοντα 60 ημερών.
Στα πρώτα θετικά δείγματα καταγράφεται η καταρχήν συμφωνία του Ιράν να επιτρέψει την είσοδο διεθνών πυρηνικών επιθεωρητών, ωστόσο η συνολική διαδικασία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Τα αγκάθια του Μνημονίου και οι περιφερειακές ισορροπίες
Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στη Γαλλία προβλέπει παύση των εχθροπραξιών, άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και οικονομικά κίνητρα για το Ιράν, με αντάλλαγμα τη δέσμευση για μη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Παρά ταύτα, τα μεγάλα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, καθώς το μέλλον των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν δεν έχει ακόμη διευθετηθεί, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να εργαλειοποιήσει τον έλεγχο των Στενών, απαιτώντας τον τερματισμό των ισραηλινών πληγμάτων κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Τραμπ απάντησε με προειδοποιήσεις για χρήση βίας, απειλώντας ακόμη και με αμερικανικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που προκάλεσε την ειρωνική αντίδραση του Ιρανού διαπραγματευτή, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος έκανε λόγο για αμερικανική «απελπισία».
Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα στις πιέσεις της Ουάσινγκτον για αυτοσυγκράτηση και την εσωτερική αντίδραση στο Ισραήλ κατά της συμφωνίας.
Πολιτική θύελλα στην Ουάσινγκτον για τις υποχωρήσεις Τραμπ
Το διπλωματικό αυτό στοίχημα έχει προκαλέσει έντονες εσωτερικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ, καθώς και τα δύο κόμματα ανησυχούν ότι ο Λευκός Οίκος παραχώρησε υπερβολικά πολλά ανταλλάγματα.
Οι επικριτές εστιάζουν στην άρση των κυρώσεων για το πετρέλαιο και στη δημιουργία ενός ταμείου ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ ουσιαστικά «πλήρωσε» για την εκεχειρία, σπαταλώντας τα διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑ.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κόρι Μπούκερ έκανε λόγο για «καταστροφική αποτυχία» και «άνευ όρων παράδοση». Ακόμη και στενοί σύμμαχοι του προέδρου, όπως ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ, εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως, αν και πρέπει να δοκιμαστεί μια διπλωματική λύση, ο ίδιος πιστεύει ότι θα αποτύχει.
Παρά τις στρατηγικές διαφωνίες και το γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς έχει δομήσει την ταυτότητά του πάνω στην αντιπαράθεση με τη Δύση, η διατήρηση της συμφωνίας κρίνεται απαραίτητη για το αμερικανικό εθνικό συμφέρον.
Μια κατάρρευση των συνομιλιών θα σήμαινε επιστροφή σε έναν αιματηρό πόλεμο, με άμεσες και οδυνηρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και την καθημερινότητα των καταναλωτών.