Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να μετατοπίζει το επίκεντρο της διατλαντικής συνεργασίας από τις κοινές πολιτικές αξίες στην οικονομική και αμυντική συνεργασία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών συμμάχων και στις αγορές αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού. Αυτό επισημαίνει σε ανάλυσή του το Politico, ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει τις ευρωπαϊκές επενδύσεις στην άμυνα, αλλά και να ενισχύσει τις εξαγωγές αμερικανικών οπλικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προορίζονται για την Ουκρανία. Η προσέγγιση αυτή, όπως σημειώνεται, αντανακλά μια περισσότερο συναλλακτική αντίληψη για τις σχέσεις με τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Politico εκτιμά ότι η συγκεκριμένη στρατηγική κινδυνεύει να επισκιάσει ζητήματα όπως η περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ ή η ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας απέναντι στη Ρωσία, ενώ μεταβάλλει σταδιακά τον χαρακτήρα της Συμμαχίας, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στα εθνικά συμφέροντα και λιγότερη στις κοινές πολιτικές αρχές.
«Η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τις ΗΠΑ για κάποιο χρονικό διάστημα. Δεν είναι προς το συμφέρον μας να προκαλούμε συγκρούσεις, αλλά πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι και η Ευρώπη έχει τα δικά της συμφέροντα», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Ματ Γουίτακερ, χαρακτήρισε κεντρικό θέμα της φετινής συνόδου την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον υποστηρίζει την αύξηση της ευρωπαϊκής παραγωγής, αλλά διαφωνεί με πολιτικές που θεωρεί προστατευτικές απέναντι στις αμερικανικές εταιρείες.
Όπως ανέφερε, οι σύμμαχοι αύξησαν κατά σχεδόν 120 δισ. δολάρια τις αμυντικές τους δαπάνες τον τελευταίο χρόνο, ενώ περίπου τα μισά από αυτά τα κονδύλια κατευθύνθηκαν στην αγορά αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη αυτή «καλή αρχή».
Η αύξηση αυτή ακολουθεί τη σταθερή πίεση που ασκεί ο Ντόναλντ Τραμπ προς τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να ανεβάσουν τις αμυντικές δαπάνες τους από το 2% στο 5% του ΑΕΠ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της αμερικανικής στάσης απέναντι στη Συμμαχία, εφόσον οι σύμμαχοι δεν ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτές.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει συνδέσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων με την ταχύτερη προμήθεια αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Κατά το Politico, η λογική αυτή χαρακτηρίζει πλέον συνολικά την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ. Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η πίεση προς τους συμμάχους συνδυάζεται με τις απειλές επιβολής δασμών, τη μειωμένη διάθεση για περαιτέρω αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο της Ουκρανίας και ακόμη και με την επαναφορά της συζήτησης για την προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται διατεθειμένες να ανταποκριθούν στις αμερικανικές απαιτήσεις. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε πρόσφατα ότι οι ευρωπαϊκές παραγγελίες αμερικανικών οπλικών συστημάτων, συνολικής αξίας περίπου 300 δισ. δολαρίων, στηρίζουν περισσότερες από 110.000 θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία ανακοίνωσαν σχέδια παραγωγής αμερικανικών οπλικών συστημάτων στις χώρες τους κατόπιν σχετικής άδειας.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες, που επικαλείται το Politico, εκτιμούν ότι η φετινή σύνοδος κορυφής θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις συμφωνίες της αμυντικής βιομηχανίας και στις νέες επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιηθεί ειδικό φόρουμ αφιερωμένο στον συγκεκριμένο τομέα.
Την ίδια ώρα, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και των εντάσεων στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Πεντάγωνο εξετάζει την αναθεώρηση σχεδίων ανάπτυξης ορισμένων αμερικανικών πυραυλικών συστημάτων στη Γερμανία, γεγονός που εντείνει την ανησυχία ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για τη μελλοντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην ήπειρο.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας προχώρησε σε αναδιοργάνωση υπηρεσιών που διαχειρίζονται τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού, με στόχο την επιτάχυνση των πωλήσεων αμερικανικών οπλικών συστημάτων προς τους συμμάχους.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει επίσης υποστηρίξει ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να εξελιχθεί σε μια «πραγματικά σκληροπυρηνική στρατιωτική συμμαχία», με ισχυρότερες στρατιωτικές δυνατότητες και μεγαλύτερη ευθύνη των ευρωπαϊκών κρατών για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου. Παράλληλα, εξέφρασε παράπονα για τη στάση των συμμάχων κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Συμμαχία οφείλει να αναλαμβάνει ενεργότερο ρόλο σε ζητήματα συλλογικής ασφάλειας.
Πηγή: Politico - How Trump is turning NATO into a cash machine