Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ θα τηρήσουν τη δέσμευσή τους για σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών, μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας.
Κατά τη διάρκεια της νέας Συνόδου, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να πιέσει τα κράτη-μέλη για την άμεση υλοποίηση του στόχου διάθεσης του 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα μέσα στην επόμενη δεκαετία, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο που έχει αποκτήσει στη διαμόρφωση της ατζέντας του ΝΑΤΟ.
«Ο πρόεδρος Τραμπ αναμένει πλήρως ότι όλοι οι σύμμαχοι θα κινηθούν άμεσα προς τον στόχο του 5% και θα το πράξουν με αίσθημα επείγοντος», δήλωσε ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Ματ Γουίτακερ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναχωρεί για τη Σύνοδο έχοντας επαναλάβει την κριτική του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για το χαμηλό επίπεδο των αμυντικών τους δαπανών σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει επισημάνει ότι από το 2017 οι δεσμεύσεις των κρατών-μελών για αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί σημαντικά, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις πιέσεις που άσκησε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Hudson Institute, Λουκ Κόφεϊ, η Σύνοδος αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό τεστ για την εφαρμογή των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί, καθώς οι σύμμαχοι καλούνται πλέον να παρουσιάσουν συγκεκριμένα και αξιόπιστα σχέδια υλοποίησης.
Στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται να βρεθεί και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ο Λευκός Οίκος έχει ανακοινώσει συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ οι εξελίξεις στις σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων.
Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Αμερικανός πρόεδρος προγραμματίζει επίσης συναντήσεις με τον πρόεδρο της Συρίας Αχμάντ αλ Σαράα και τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να προωθεί τη στρατηγική που έχει ονομάσει «ΝΑΤΟ 3.0», με βασικό στόχο τη μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στα ευρωπαϊκά κράτη, ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες να επικεντρωθούν σε άλλες γεωπολιτικές προτεραιότητες.
Η συμφωνία για αύξηση των αμυντικών δαπανών προβλέπει ότι το 3,5% του ΑΕΠ θα αφορά βασικές στρατιωτικές δαπάνες, ενώ το υπόλοιπο 1,5% θα κατευθύνεται σε συναφείς επενδύσεις, όπως στρατιωτικές υποδομές και έργα υποστήριξης.
Ωστόσο, αρκετές χώρες εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις για την επίτευξη του στόχου, ενώ αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τις αυξημένες δεσμεύσεις, η ευρωπαϊκή άμυνα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις στρατιωτικές δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών.