Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα μαγνητίζει το παγκόσμιο ενδιαφέρον, καθώς οι ηγέτες της Συμμαχίας καλούνται να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις για την ενίσχυση της κοινής άμυνας και την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών ασφαλείας.
Κεντρικό σημείο των συζητήσεων αποτελεί η αξιολόγηση της προόδου για τη δέσμευση της Χάγης, η οποία προβλέπει τη διάθεση του 5% του ΑΕΠ για την άμυνα έως το 2035, με το 3,5% να αφορά καθαρά αμυντικές δαπάνες και το 1,5% συναφή έργα.
«Ισχυρός και αξιόπιστος εταίρος η Ελλάδα»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναδεικνύει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Αθήνα διευρύνει συνεχώς το γεωπολιτικό της αποτύπωμα σε μια περιοχή-κλειδί και παραμένει απόλυτα συνεπής στις συμμαχικές της υποχρεώσεις, έχοντας τηρήσει τις δεσμεύσεις της ακόμη και κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης. Παράλληλα, η χώρα στηρίζει σταθερά την προοπτική μιας αυτόνομης και ισχυρότερης ευρωπαϊκής άμυνας.
Η Ελλάδα φιγουράρει ανάμεσα στις μόλις πέντε χώρες της Συμμαχίας, μαζί με την Πολωνία και τις τρεις χώρες της Βαλτικής, που έχουν ήδη υπερβεί το 3,5% για το 2026, έχοντας ως βασικό «όπλο» ένα μακρόπνοο, 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το χθεσινό δείπνο των ηγετών στο Λευκό Παλάτι
Η αυλαία των επαφών άνοιξε χθες το βράδυ, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη σύζυγό του Μαρέβα να φτάνουν στο Προεδρικό Μέγαρο της Τουρκίας. Εκεί έγιναν δεκτοί από τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και τη σύζυγό του Εμινέ, προτού ο Έλληνας πρωθυπουργός παρακαθήσει στο δείπνο των ηγετών.
Αν και το περιβάλλον ήταν γνώριμο για τον κ. Μητσοτάκη από το πρόσφατο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, οι συνθήκες τώρα είναι διαφορετικές, καθώς η Σύνοδος διεξάγεται σε μια μάλλον «εξπρές» εκδοχή, ώστε να διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον του ανυπόμονου Ντόναλντ Τραμπ.
Το παρασκήνιο της συνάντησης Τραμπ - Ερντογάν και τα F-35
Η Αθήνα είχε εξ αρχής στραμμένες τις κεραίες της στο τετ-α-τετ των κ.κ. Τραμπ και Ερντογάν, με φόντο την πιθανή άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την παράδοση μαθητικών F-35 στην Άγκυρα.
Όσον αφορά τις κυρώσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν κυρώσεις σε φίλους, στέλνοντας μήνυμα στο Κογκρέσο, όπου όμως απαιτείται η δύσκολη πλειοψηφία των 2/3 για την ανατροπή του πλαισίου CAATSA. Στο ζήτημα των μαχητικών F-35, ο κ. Τραμπ εμφανίστηκε πολύ πιο συγκρατημένος, περιοριζόμενος στη δήλωση πως θα ληφθεί μια απόφαση.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο επικρατεί ψυχραιμία, καθώς η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι το θέμα των τουρκικών F-35 παραμένει μετέωρο παρά τη θερμή υποδοχή που επεφύλαξε η Άγκυρα στον κ. Τραμπ.
Πέρα από το «αγκάθι» του Κογκρέσου, καθοριστικός είναι και ο ρόλος του Ισραήλ, με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου να εκφράζει δημόσια μέσω του CNN τις έντονες ενστάσεις του για την εξοπλιστική ενίσχυση της Τουρκίας, λίγο πριν τη δική του κρίσιμη συνάντηση με τον Τραμπ στην Ουάσινγκτον.
Η ανατροπή των εξοπλιστικών ισορροπιών
Η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι οι νομικοί περιορισμοί των ΗΠΑ προς την Τουρκία παραμένουν ενεργοί, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαρκή θωράκιση της χώρας και το βάθος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Το στίγμα της ανατροπής των ισορροπιών έδωσε ανάγλυφα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, υπενθυμίζοντας την πορεία από το 2019 έως σήμερα.
Η Ελλάδα, από το «μείον» του 2019, έχει πλέον εξασφαλίσει 20 έως 40 υπερσύγχρονα F-35 με τις πρώτες παραλαβές το 2029 στην Ανδραβίδα, ενώ έχει ήδη αναβαθμίσει 56 από τα συνολικά 83 F-16 σε τεχνολογία Viper. Αντίθετα, η Τουρκία, η οποία το 2019 ήταν έτοιμη να παραλάβει τα F-35, σήμερα βρίσκεται στην ανάγκη να τα διεκδικεί από την αρχή, την ώρα που η Ελλάδα έχει πλέον ένα ξεκάθαρο και εξασφαλισμένο χρονοδιάγραμμα.