Την εκτίμηση ότι η νέα πρωτοβουλία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό βασίζεται στο διαπραγματευτικό κεκτημένο των προηγούμενων συνομιλιών και όχι σε μια διαδικασία από μηδενική βάση, εξέφρασε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά τη συνάντησή του στη Λευκωσία με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Ο Κύπριος πρόεδρος υπογράμμισε ότι από τις επαφές των τελευταίων ημερών προέκυψαν τρία κρίσιμα συμπεράσματα. Πρώτον, ο Αντόνιο Γκουτέρες επαναβεβαίωσε τη δέσμευση των Ηνωμένων Εθνών στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό. Δεύτερον, ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία στηρίζεται στο διαπραγματευτικό κεκτημένο που έχει διαμορφωθεί έως το Κραν Μοντανά, απορρίπτοντας την προοπτική επανεκκίνησης των συνομιλιών από το μηδέν. «Δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Υπάρχει διαπραγματευτικό κεκτημένο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ως τρίτο βασικό στοιχείο, ο κ. Χριστοδουλίδης ανέδειξε τη θετική στάση όλων των πλευρών απέναντι στην πρόταση του ΟΗΕ για τη σύγκληση άτυπης διευρυμένης διάσκεψης, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι, με την κατάλληλη προετοιμασία και τη συνεργασία της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στον ενισχυμένο ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκαλύπτοντας ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει εκφράσει την πρόθεση να συγκροτήσει ειδική νομική ομάδα, η οποία θα υποστηρίζει τον ειδικό απεσταλμένο της Κομισιόν για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο.
Όπως ανέφερε, η ΕΕ μπορεί να συμβάλει τόσο στην ουσία των διαπραγματεύσεων όσο και μέσω της σύνδεσης της προόδου στο Κυπριακό με την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Οι δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας ακολούθησαν την ανακοίνωση του Αντόνιο Γκουτέρες ότι προτίθεται να συγκαλέσει νέα άτυπη διευρυμένη διάσκεψη σε σχήμα 5+1, με τη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων και των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ χαρακτήρισε εποικοδομητικές τις επαφές του με τις δύο πλευρές και γνωστοποίησε ότι θα εργαστεί, σε συνεργασία με τις εγγυήτριες δυνάμεις, για την πραγματοποίηση της νέας συνάντησης, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει χρονοδιάγραμμα.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι ο ΟΗΕ δεν μπορεί να επιβάλει λύση στο Κυπριακό, διαβεβαιώνοντας όμως πως παραμένει πλήρως προσηλωμένος στη στήριξη της ειρηνευτικής διαδικασίας. Όπως σημείωσε, η επίλυση του Κυπριακού αποτελεί παράγοντα σταθερότητας όχι μόνο για το νησί αλλά και για την ευρύτερη περιοχή, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Ο κ. Χριστοδουλίδης αναγνώρισε ότι θα επιθυμούσε ακόμη μεγαλύτερη πρόοδο από τις πρόσφατες επαφές, ωστόσο εκτίμησε πως η παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο και η συμφωνία για προετοιμασία της διευρυμένης διάσκεψης δημιουργούν τις βάσεις για την επόμενη φάση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης αποτελούν θετική εξέλιξη, χωρίς όμως να συνιστούν προϋπόθεση για την επανέναρξη των συνομιλιών, επιμένοντας ότι το βασικό ζητούμενο είναι η συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά.