Μια ιδιαίτερα σκοτεινή πτυχή του πολέμου στην Ουκρανία έρχεται στο φως στη Ρωσία, καθώς αυξάνονται ραγδαία οι καταγγελίες για εικονικούς γάμους εξπρές με σκοπό την ιδιοποίηση των υπέρογκων κρατικών αποζημιώσεων θανάτου που δικαιούνται οι οικογένειες των πεσόντων στρατιωτών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Μαρίας από την Αγία Πετρούπολη, η οποία μετά την είδηση του θανάτου του 59χρονου πατέρα της στο μέτωπο, ανακάλυψε ότι ο ίδιος είχε παντρευτεί κρυφά δύο ημέρες πριν αναχωρήσει για την πρώτη γραμμή.
Η άγνωστη σύζυγος, κατά 22 χρόνια νεότερή του, εισέπραξε το σύνολο της κρατικής αποζημίωσης, ενώ η οικογένεια υποψιάζεται ότι ο άτυχος άνδρας έπεσε θύμα απάτης, χάνοντας παράλληλα και την περιουσία του.
Το φαινόμενο των αποκαλούμενων «μαύρων χηρών» λαμβάνει επικίνδυνες διαστάσεις. Επιτήδειες γυναίκες προσεγγίζουν ευάλωτους νεοσύλλεκτους, συνάπτοντας γάμους ακόμη και στα νοσοκομεία λίγο πριν εκείνοι υποκύψουν στα τραύματά τους.
Η κρατική αποζημίωση, που ξεκινά από τα 5 εκατομμύρια ρούβλια, θεσπίστηκε από το Κρεμλίνο για την οικονομική ανακούφιση των οικογενειών των φαντάρων, στο πλαίσιο και της προώθησης των παραδοσιακών οικογενειακών αξιών. Ωστόσο, η απλοποιημένη διαδικασία ταχείας τέλεσης γάμων που εφάρμοσαν οι αρχές για τους στρατιώτες μετατράπηκε σε πρόσφορο έδαφος εκμετάλλευσης.
Η δημόσια κατακραυγή στη χώρα είναι εντονότατη. Σε μια χαρακτηριστική περίπτωση που προκάλεσε σάλο, νοσοκόμα στρατιωτικού νοσοκομείου απολύθηκε όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε παντρευτεί πέντε ετοιμοθάνατους στρατιώτες για να καρπωθεί τα επιδόματά τους. Παράλληλα, δικαστήρια ακυρώνουν πλέον διεκδικήσεις αποζημιώσεων από σύντομους γάμους μετά από προσφυγές των μητέρων των θυμάτων.
Ανησυχητικές είναι και οι αναφορές για εμπλοκή μελών των ιδίων των ρωσικών δυνάμεων ασφαλείας. Έρευνες στην περιφέρεια Πριμόρσκι έφεραν στο φως κύκλωμα στρατιωτικών που στρατολογούσαν ορφανούς ή απομονωμένους άνδρες, κανόνιζαν εικονικούς γάμους και στη συνέχεια τους έστελναν εσκεμμένα σε αποστολές υψηλού κινδύνου στην πρώτη γραμμή, ώστε να μοιραστούν τα χρήματα με τις «χήρες».
Επιφανείς Ρώσοι νομοθέτες ζητούν πλέον την άμεση θεσμική προστασία των οικογενειών των στρατιωτών από εγκληματικά δίκτυα, την ώρα που η ρωσική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις βαθιές κοινωνικές και ηθικές παρενέργειες της παρατεταμένης σύγκρουσης.