Σε συμφωνία για την τύχη των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400 που διαθέτει η Τουρκία φέρονται να κατέληξαν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατά την πρόσφατη συνάντησή τους στο Κιργιστάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, τα S-400 εξετάζεται να μεταβιβαστούν σε τρίτη χώρα, εξέλιξη που, εφόσον επιβεβαιωθεί επίσημα, θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις στον τομέα της άμυνας.
Η χώρα που θα μπορούσε να αποκτήσει τα ρωσικά συστήματα δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί. Ωστόσο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται ως ένας από τους επικρατέστερους υποψήφιους αγοραστές.
Το βλέμμα στην Ουάσιγκτον και τα F-35
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον αφορά το κατά πόσο μια ενδεχόμενη απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την άρση των αμερικανικών περιορισμών στην πώληση μαχητικών F-35 στην Άγκυρα.
Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την απόφασή της να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα S-400. Η επιλογή αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση της Ουάσιγκτον και οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, ο αμερικανικός Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020 προβλέπει περιορισμούς στη μεταφορά F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα εξακολουθεί να διαθέτει τα ρωσικά συστήματα.
Ως εκ τούτου, μια συμφωνία για την πώληση ή απομάκρυνση των S-400 θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα, χωρίς όμως να σημαίνει αυτομάτως ότι οι αμερικανικές κυρώσεις θα αρθούν.
Τα ΗΑΕ στο επίκεντρο των σεναρίων
Τα σενάρια περί μεταφοράς των S-400 σε τρίτη χώρα είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν από το καλοκαίρι, μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.
Τότε είχαν διατυπωθεί πληροφορίες ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενδέχεται να αποτελούν πιθανό προορισμό για τα ρωσικά συστήματα που βρίσκονται στην τουρκική κατοχή.
Παράλληλα, το ζήτημα των F-35 επανήλθε στο προσκήνιο μετά τα μηνύματα που έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ προς την Άγκυρα κατά τη διάρκεια της συνόδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αρχικά θετικός απέναντι στο ενδεχόμενο επανεξέτασης της τουρκικής συμμετοχής στο πρόγραμμα, για να κρατήσει στη συνέχεια πιο επιφυλακτική στάση.
«Δεν έχω καταλήξει απόλυτα ως προς τα F-35 και την πώληση στην Τουρκία», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η συμφωνία Ερντογάν-Πούτιν και προχωρήσει η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα, το επόμενο μεγάλο ερώτημα θα είναι η στάση της Ουάσιγκτον και κατά πόσο η Άγκυρα θα μπορέσει να επανέλθει στο πρόγραμμα των F-35.