Το πάρανομο τουρκολιβυκό μνημόνιο αναδεικνύεται σε πεδίο σύγκλισης των ελληνικών και των ισραηλινών συμφερόντων. Η Αθήνα αντιμετωπίζει μια προκλητικά αυθαίρετη χάραξη, που παρακάμπτει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών. Το Ισραήλ διακρίνει, σύμφωνα με πρόσφατο ισραηλινό ρεπορτάζ, έναν ευρύτερο κίνδυνο… Αυτόν της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Λιβύη, σε συνδυασμό με τις παράνομες διεκδικήσεις της Άγκυρας και στην Ανατολική Μεσόγειο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης στις επικοινωνίες και στις ενεργειακές συνδέσεις της Ιερουσαλήμ με την Ευρώπη. Σε αυτό το περιβάλλον, οι πληροφορίες για διαύλους μεταξύ του Ισραήλ και του στρατοπέδου Χαφτάρ αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα.
Στις 28 Σεπτεμβρίου, η Jerusalem Post ανέφερε, ότι η διεύθυνση στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο. Το δημοσίευμα, επικαλούμενο πηγές ασφαλείας, συνδέει την τουρκική παρουσία με κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα, τον σχεδιαζόμενο αγωγό Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας και τις υποθαλάσσιες διασυνδέσεις ηλεκτρισμού και επικοινωνιών. Το ουσιαστικό στοιχείο, όμως, είναι ότι μια πρόκληση κατά των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων εξετάζεται ταυτόχρονα ως πιθανή απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.
Οι δίαυλοι με την Ανατολική Λιβύη έχουν παρελθόν. Τον Νοέμβριο του 2021, η Haaretz, όπως μετέδωσαν οι Times of Israel, είχε αναφέρει επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στο Ισραήλ, με αίτημα στρατιωτικής και διπλωματικής υποστήριξης και αντάλλαγμα προοπτική εξομάλυνσης σχέσεων. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, η Il Foglio επανέφερε το θέμα, υποστηρίζοντας, ότι ο γιος του στρατάρχη συναντήθηκε με τον Νετανιάχου στο Αμπού Ντάμπι. Ωστόσο, το i24NEWS μετέδωσε ότι τέτοια συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε.
Η στρατηγική λογική μιας προσέγγισης είναι, πάντως, ευδιάκριτη. Για το Ισραήλ, ένας δίαυλος με την Ανατολική Λιβύη θα μπορούσε να διευρύνει τα περιθώρια επιρροής απέναντι στην τουρκική διείσδυση. Για την οικογένεια Χαφτάρ, θα μπορούσε να προσφέρει διεθνή πρόσβαση και πολιτική υποστήριξη. Και υπάρχει μια κρίσιμη αντίφαση: Ο Χαλίφα Χαφτάρ συνομιλεί παράλληλα με την Άγκυρα. Στις 12 Αυγούστου, ο Χακάν Φιντάν συναντήθηκε στη Βεγγάζη τόσο με τον ίδιο τον στρατάρχη, όσο και με τον γιό του Σαντάμ. Η Ανατολική Λιβύη δεν αποτελεί δεδομένο αντιτουρκικό προγεφύρωμα.
Για την Ελλάδα, επομένως, το ζητούμενο είναι να μετατρέψει τη σύγκλιση ανησυχιών σε συγκεκριμένη διπλωματική συνεργασία. Η ευρωπαϊκή θέση παραμένει σαφής: Το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα γι’ αυτά. Πάνω σε αυτή τη βάση, η Αθήνα μπορεί να επιδιώξει στενότερο συντονισμό με Ισραήλ, Κύπρο και Αίγυπτο για την προστασία θαλάσσιων υποδομών και την αποτροπή μονομερών τετελεσμένων. Παράλληλα, χρειάζεται διαρκή παρουσία και στις δύο πλευρές της Λιβύης, με στόχο οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο.
Το ενδεχόμενο ισραηλινού ανοίγματος προς τον Χαφτάρ δημιουργεί δυνατότητες, όχι εγγυήσεις. Η ελληνική πολιτική οφείλει να αξιολογεί δεσμεύσεις και πράξεις, αντί να επενδύει σε προσωπικές διαβεβαιώσεις. Η πραγματική ευκαιρία είναι να καταστεί σαφές, ότι η τουρκική αυθαιρεσία πλήττει ένα ευρύτερο πλέγμα περιφερειακών συμφερόντων. Στη λιβυκή σκακιέρα, η Ελλάδα χρειάζεται δική της στρατηγική, όχι θέση θεατή στις κινήσεις των άλλων..!
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr