Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει σχεδόν εξαντλήσει το απόθεμα ασφαλείας που λειτουργούσε ως «μαξιλάρι» απέναντι σε μεγάλες διαταραχές της προσφοράς, προειδοποιούν κορυφαία στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας, την ώρα που οι νέες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν την ανησυχία για την ενεργειακή τροφοδοσία.
Περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου έχουν ήδη αποδεσμευτεί, κυρίως από εμπορικά χερσαία αποθέματα, από την έναρξη της φετινής κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε ότι λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων παραμένουν σήμερα παγκοσμίως και ότι η συντριπτική πλειονότητα αυτών δεν είναι πρακτικά διαθέσιμη για άμεση χρήση.
Μιλώντας στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, ανέφερε ότι μόλις το 10% ή και λιγότερο των συγκεκριμένων αποθεμάτων μπορεί στην πραγματικότητα να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση νέας μεγάλης διαταραχής της προσφοράς.
Νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Την ανησυχία ενισχύουν οι νέες αναφορές για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το UK Maritime Trade Operations, εννέα επιθέσεις έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής τον Οκτώβριο στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο, αριθμός που αντιστοιχεί στο μισό του συνόλου των επιθέσεων που είχαν καταγραφεί τον Σεπτέμβριο.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά. Το Brent ενισχύεται κατά 0,9%, στα 101,48 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI καταγράφει άνοδο 1%, στα 90,29 δολάρια.
Στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982 τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ
Η σημαντική μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων καθιστά την παγκόσμια αγορά ακόμη πιο ευαίσθητη στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η πίεση αποτυπώνεται και στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR), όπου οι ποσότητες αργού έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 1982, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας.
Κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες έχουν αντλήσει σημαντικές ποσότητες από τα αποθέματά τους προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις των μεγάλων διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά που συνδέονται με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου ανέρχεται σε περίπου 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA).
Η IEA ετοιμάζει νέα αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας ετοιμάζεται να διαθέσει περίπου 100 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου και ντίζελ, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι ιδιαίτερα αυξημένες τιμές του ντίζελ.
Ο Αμίν Νάσερ επιβεβαίωσε το μέγεθος της επικείμενης αποδέσμευσης, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η περιορισμένη πλέον διαθεσιμότητα αποθεμάτων δυσκολεύει ακόμη και μια παρέμβαση αυτού του μεγέθους.
Παραμένει αδιευκρίνιστο εάν μέρος των 100 εκατ. βαρελιών θα προέλθει από ποσότητες που είχαν συμπεριληφθεί στην πρωτοφανή αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών τον Μάρτιο και δεν έχουν ακόμη φτάσει στην αγορά.
Chevron: «Η αγορά έχει γίνει πολύ πιο εύθραυστη»
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, προειδοποίησε ότι η απώλεια των αποθεματικών «μαξιλαριών» έχει καταστήσει την αγορά πετρελαίου πολύ πιο ευάλωτη, ανεβάζοντας παράλληλα το κατώτατο επίπεδο των τιμών.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα χρειαστεί χρόνια, καθώς θα πρέπει να πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την κάλυψη της υψηλής παγκόσμιας ζήτησης.
Επιπλέον, δεν είναι όλο το πετρέλαιο που βρίσκεται στις αποθήκες άμεσα αξιοποιήσιμο. Μέρος των ποσοτήτων παραμένει στον πυθμένα των δεξαμενών ή μέσα σε αγωγούς, ενώ κυβερνητικοί κανονισμοί επιβάλλουν τη διατήρηση ελάχιστων επιπέδων στρατηγικών αποθεμάτων.
Κρίσιμες οι εξαγωγές της Μέσης Ανατολής
Ο διευθύνων σύμβουλος της Vitol, Ράσελ Χάρντι, προειδοποίησε ότι η παγκόσμια αγορά εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τη συνέχιση των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Η διατήρηση αυτών των ροών θεωρείται κρίσιμη για την ισορροπία της αγοράς κατά τη διάρκεια του χειμώνα, καθώς, όπως σημείωσε, δεν υπάρχουν πλέον σημαντικά αποθέματα στη Δύση που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν νέες ελλείψεις.
Χώρες και ενεργειακές εταιρείες εξετάζουν ήδη τρόπους ενίσχυσης των αποθηκευτικών δυνατοτήτων τους. Η Kuwait Petroleum Corporation, για παράδειγμα, σχεδιάζει να αυξήσει τους αποθηκευτικούς χώρους τόσο στο Κουβέιτ όσο και στα διυλιστήριά της στο εξωτερικό.
Πίεση και στα αποθέματα φυσικού αερίου
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο, καθώς και τα αποθέματα φυσικού αερίου έχουν μειωθεί, αυξάνοντας τον κίνδυνο απότομων ανατιμήσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Petronas, Τενγκού Μοχάμεντ Ταουφίκ, έχει προειδοποιήσει ότι ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να προκαλέσει ακραία αναστάτωση στην αγορά φυσικού αερίου στις αρχές του 2027, εάν τα αποθέματα υποχωρήσουν σε οριακά επίπεδα.
Με τα διαθέσιμα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου να έχουν περιοριστεί σημαντικά, η διεθνής ενεργειακή αγορά εμφανίζεται πλέον περισσότερο εκτεθειμένη σε νέες διαταραχές της προσφοράς, οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν πολύ ταχύτερα στις τιμές.