Τρία χρόνια μετά, η 7η Οκτωβρίου παραμένει κάτι περισσότερο από την πιο αιματηρή τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία του Ισραήλ. Ήταν μια επιχείρηση με ευρύτερο στρατηγικό στόχο… Να διαλύσει την αίσθηση ισραηλινής ασφάλειας, να επαναφέρει διά της βίας το παλαιστινιακό ζήτημα στο επίκεντρο και να ανατρέψει μια περιφερειακή πραγματικότητα, που διαμορφωνόταν χωρίς τη Χαμάς και χωρίς τους Παλαιστινίους.
Το σχέδιο απέδωσε ως προς το πρώτο σοκ, αλλά το τίμημά του υπήρξε καταστροφικό. Περίπου 1.200 Ισραηλινοί σκοτώθηκαν και 251 οδηγήθηκαν όμηροι στη Γάζα. Οι μαχητές της Χαμάς δεν επιτέθηκαν μόνο σε στρατιωτικούς στόχους, εισέβαλαν σε κοινότητες, δολοφόνησαν αμάχους και απήγαγαν ανθρώπους κάθε ηλικίας. Η αγριότητα της επίθεσης δεν ήταν μια «παράπλευρη» συνέπεια ενός στρατιωτικού σχεδίου... Ήταν μέρος μιας επιχείρησης, που επιδίωκε να προκαλέσει το μέγιστο δυνατό σοκ και να σύρει την περιοχή σε νέα σύγκρουση!
Η επιχείρηση προετοιμαζόταν επί χρόνια, ενώ η Χαμάς επιχειρούσε να πείσει το Ισραήλ ότι προτεραιότητά της ήταν η οικονομική ανακούφιση της Γάζας και η διατήρηση της ηρεμίας. Η στρατηγική εξαπάτησης αποδείχθηκε αποτελεσματική… Το Ισραήλ αιφνιδιάστηκε, ενώ η ηγεσία του είχε υποτιμήσει την πρόθεση της Χαμάς να περάσει από την αποτροπή σε μια μετωπική επίθεση. Οι βασικοί σχεδιαστές της επιχείρησης σκοτώθηκαν στη διάρκεια του πολέμου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι εξαλείφθηκε το δίκτυο ή η ιδεολογία που την παρήγαγε.
Η γεωπολιτική φιλοδοξία της Χαμάς ήταν μεγαλύτερη από την απελευθέρωση κρατουμένων ή την αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Γάζα. Η οργάνωση πόνταρε στην ενεργοποίηση ενός πολυμέτωπου πολέμου: Η Χεζμπολάχ από τον Λίβανο, οι φιλοϊρανικές δυνάμεις από άλλες περιοχές και το Ιράν ως στρατηγικό βάθος θα πίεζαν ταυτόχρονα το Ισραήλ. Η Χαμάς φαίνεται να υπολόγιζε, ότι η «ενότητα των μετώπων» θα μετέτρεπε την επίθεση σε υπαρξιακή κρίση για το Ισραήλ. Ωστόσο, η εξέλιξη των πραγμάτων έδειξε κάτι κρίσιμο, ότι οι τρομοκράτες της Χαμάς δεν είχαν εξασφαλίσει εκ των προτέρων κάτι καθοριστικό: Ότι οι σύμμαχοί της θα συμμετείχαν σε ολοκληρωτικό πόλεμο.
Εδώ βρίσκεται και η ουσιώδης διάκριση για τον ρόλο του Ιράν. Η Τεχεράνη είχε επί χρόνια χρηματοδοτήσει, εξοπλίσει και εκπαιδεύσει τη Χαμάς. Αυτό θεμελιώνει βαριά στρατηγική ευθύνη. Δεν γνωρίζουμε, όμως, με βεβαιότητα αν το Ιράν διηύθυνε επιχειρησιακά την επίθεση. Η Χαμάς είχε αυτοτελή κίνητρα και προσδοκούσε να συμπαρασύρει τους συμμάχους της. Όμως η Χεζμπολάχ άνοιξε μέτωπο, αλλά δεν εξαπέλυσε εξαρχής ολοκληρωτική εισβολή, ενώ η Τεχεράνη επίσης απέφυγε, τότε, την άμεση πολεμική εμπλοκή. Η «ενότητα των μετώπων» αποδείχθηκε πολύ πιο εύθραυστη από όσο υπολόγιζε η Χαμάς.
Η επίθεση στόχευε και στην ανακοπή της εξομάλυνσης των σχέσεων Ισραήλ-Σαουδικής Αραβίας. Η ηγεσία της Χαμάς θεωρούσε ότι μια συμφωνία Ριάντ-Τελ Αβίβ θα περιθωριοποιούσε περαιτέρω τους Παλαιστινίους και θα ενίσχυε έναν περιφερειακό άξονα συνεργασίας υπό αμερικανική αιγίδα. Ως προς αυτό, η επίθεση πέτυχε να παγώσει την προοπτική εξομάλυνσης και το Παλαιστινιακό επέστρεψε -με λάθος τρόπο- στο κέντρο της διεθνούς ατζέντας. Αλλά η επιτυχία αυτή δεν ισοδυναμεί με στρατηγική νίκη. Η Γάζα καταστράφηκε, μεγάλος αριθμός Παλαιστινίων εκτοπίστηκε και η Χαμάς έχασε μεγάλο μέρος της ηγεσίας και των στρατιωτικών της υποδομών.
Η επίθεση άλλαξε τις ισορροπίες, αλλά όχι με τον τρόπο που είχε σχεδιάσει η Χαμάς. Το Ισραήλ πέρασε σε μια πολιτική προληπτικής στρατιωτικής δράσης, με στόχο να μην επιτρέψει ξανά να δημιουργηθεί απειλή ανάλογη της 7ης Οκτωβρίου. Η σύγκρουση επεκτάθηκε σε Λίβανο και Συρία, ενώ ακολούθησαν άμεσες αναμετρήσεις Ισραήλ-Ιράν. Η πτώση του καθεστώτος Άσαντ αποδυνάμωσε την περιφερειακή αρχιτεκτονική της Τεχεράνης, αν και οι εξελίξεις του 2026 και ο πόλεμος με το Ιράν δείχνουν, ότι η αναδιάταξη παραμένει ανοιχτή και ότι η ιρανική ισχύς δεν έχει εξαφανιστεί. Η Μέση Ανατολή δεν πέρασε σε μια νέα σταθερή τάξη, αλλά μπήκε σε περίοδο διαρκούς αστάθειας, στην οποία οι συμμαχίες, οι αποτροπές και τα όρια της αμερικανικής επιρροής δοκιμάζονται ξανά.
Θα επαναλάμβανε η Χαμάς μια επίθεση σαν εκείνη της 7ης Οκτωβρίου; Οι βασικοί σχεδιαστές της έχουν σκοτωθεί και η στρατιωτική της ισχύς έχει περιοριστεί σημαντικά. Η ίδια η οργάνωση, όμως, έχει δηλώσει ότι θα επιχειρούσε ξανά ανάλογη επίθεση, ενώ εξακολουθεί να διαθέτει όπλα και παρουσία στη Γάζα. Η πρόθεσή της, επομένως, δεν έχει εκλείψει… Η δυνατότητά της να επαναλάβει μια επιχείρηση τέτοιας κλίμακας έχει μειωθεί. Όσο δεν υπάρχει πολιτική λύση, αφοπλισμός της Χαμάς και σταθερή διακυβέρνηση στη Γάζα, ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης θα παραμένει. Η 7η Οκτωβρίου έδειξε πόσο καταστροφικά μπορεί να εξελιχθεί αυτή η αναμονή!
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr