Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία θα επαναλάβει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, καταγγέλλοντας παράλληλα την απόφαση της Ουάσιγκτον να περιορίσει την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο και τις δυσλειτουργίες στην υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink, την ώρα που η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της κατά ουκρανικών στόχων.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times από το Λονδίνο, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι περιορισμοί στις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων έχουν πλέον αρθεί, υπογραμμίζοντας ότι η αναστολή τους δεν πρόκειται να συνεχιστεί. Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στην προθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να συνάψουν επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα, ενώ εξέφρασε την ενόχλησή του για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Αναφερόμενος στη σχέση των δύο ηγετών, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει ιδιαίτερη εκτίμηση σε αυταρχικούς ηγέτες και οικονομικά ισχυρούς παράγοντες. Όπως ανέφερε, ο Τραμπ φαίνεται να θεωρεί ότι η παραμονή ενός ηγέτη στην εξουσία επί δεκαετίες αποτελεί ένδειξη δύναμης.
Η πίεση της Ουάσιγκτον και η επανέναρξη των επιθέσεων
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η αμερικανική κυβέρνηση είχε ασκήσει ισχυρές πιέσεις στην Ουκρανία για να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η αποκλιμάκωση των επιθέσεων, σε συνδυασμό με συμφωνίες για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι το Κίεβο ανέστειλε για τρεις ημέρες τις επιθέσεις σε ενεργειακούς στόχους, ανταποκρινόμενο στο αμερικανικό αίτημα. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, η Ρωσία συνέχισε να πλήττει τις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας παράλληλα απώλειες μεταξύ των αμάχων, με περισσότερους από 100 νεκρούς μέσα σε μία εβδομάδα, σύμφωνα με όσα δήλωσε.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, παρά την προσωρινή αναστολή των ουκρανικών επιθέσεων, οι δυνάμεις της χώρας του στερήθηκαν τις αμερικανικές προειδοποιήσεις για εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους. Την ίδια περίοδο, η λειτουργία του δορυφορικού δικτύου Starlink του Ίλον Μασκ περιορίστηκε σε ολόκληρη την Ουκρανία, δυσχεραίνοντας, όπως είπε, τόσο τις επιχειρήσεις στο μέτωπο όσο και τα πλήγματα με όπλα μέσου βεληνεκούς εναντίον ρωσικών στρατιωτικών στόχων.
Ο Ζελένσκι ισχυρίστηκε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει τους Ουκρανούς ομολόγους τους πως η παροχή πληροφοριών θα διακοπεί εάν το Κίεβο δεν σταματήσει τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Όπως ανέφερε, στη συνέχεια το πρόβλημα παρουσιάστηκε ως τεχνική δυσλειτουργία.
Απέρριψε, μάλιστα, το ενδεχόμενο οι περιορισμοί στο Starlink να οφείλονταν σε τεχνικά αίτια, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για ζήτημα πολιτικής βούλησης.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αρνηθεί ότι οι ΗΠΑ διέκοψαν την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία. Ο Ίλον Μασκ, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, διευκρίνισε ότι το στρατιωτικών προδιαγραφών δορυφορικό σύστημα Starshield ανήκει στην αμερικανική κυβέρνηση και βρίσκεται υπό τον έλεγχό της. Πρόσθεσε ότι οι αποφάσεις για περιορισμούς στην ταχύτητα ή στη χρήση του λαμβάνονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
«Δεν καταστρέψαμε εμείς τις σχέσεις με τις ΗΠΑ»
Η αντιπαράθεση αποτυπώνει τη σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις Κιέβου και Ουάσιγκτον από την έντονη δημόσια σύγκρουση του Ζελένσκι με τον Τραμπ και κορυφαίους συνεργάτες του στον Λευκό Οίκο, τον Φεβρουάριο του 2025.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η διατήρηση μιας σχέσης εμπιστοσύνης με τις ΗΠΑ, τις οποίες χαρακτήρισε στρατηγικό εταίρο, παραμένει καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της ρωσικής επιθετικότητας. Παρομοίασε, μάλιστα, τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον με εκείνη του Κιέβου με το Λονδίνο, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία μπορεί να αντιμετωπίσει τους αντιπάλους της αποτελεσματικότερα όταν αυτοί δεν είναι ενωμένοι.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν θεωρεί πως η ευθύνη για την αποκατάσταση των σχέσεων με τον Λευκό Οίκο βαραίνει την ουκρανική πλευρά, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι η Ουκρανία δεν ήταν εκείνη που προκάλεσε τη ρήξη.
Ερωτηθείς εάν θα δεχόταν να σταματήσει τις επιθέσεις σε ενεργειακούς στόχους, ακόμη και στην περίπτωση που η Ρωσία συνέχιζε τα δικά της πλήγματα, απάντησε ότι θα μπορούσε να συμφωνήσει μόνο εφόσον λάμβανε ως αντάλλαγμα περισσότερους αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης για τα συστήματα Patriot.
Όπως ανέφερε, αυτή ήταν η ελάχιστη απαίτηση που έθεσε, σημειώνοντας ότι, όταν ζήτησε πρόσθετα μέσα αντιαεροπορικής άμυνας, η απάντηση που έλαβε συνδέθηκε με τον περιορισμό της λειτουργίας του Starlink.
Οι ενεργειακές συμφωνίες ΗΠΑ – Ρωσίας και ο ρόλος του Πούτιν
Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων ενδέχεται να διευκολύνει περαιτέρω οικονομικές συμφωνίες μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Μόσχας, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τους διαθέσιμους πόρους της Ρωσίας για τη συνέχιση του πολέμου.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι ενδεχόμενες συμφωνίες για την ενέργεια θα μπορούσαν να επεκταθούν και στον τομέα του φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται να προχωρήσουν σε ενεργειακά έργα με τη Ρωσία, κάτι που καθίσταται δυσκολότερο όσο συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ευρώπη.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς θα ήταν δύσκολο να δικαιολογηθεί η σύναψη επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Μόσχα την ώρα που Ουκρανοί πολίτες και στρατιώτες χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της ρωσικής επίθεσης.
Ο Ουκρανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι η συνέχιση του πολέμου χωρίς την αμερικανική υποστήριξη θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Εξέφρασε, παράλληλα, την άποψη ότι μια περισσότερο ενωμένη Ευρώπη θα μπορούσε να διαδραματίσει ισχυρότερο ρόλο στη στήριξη του Κιέβου.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι εκλογικές αναμετρήσεις που αναμένονται στην Ευρώπη τους επόμενους 12 μήνες ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες δυσκολίες, εάν ενισχυθούν πολιτικές δυνάμεις που τάσσονται υπέρ της Ρωσίας.
Αναφερόμενος στη θέση της Μαρίν Λεπέν υπέρ της διακοπής της χρηματοδότησης προς την Ουκρανία, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η Γαλλία έχει να χάσει πολλά από μια τέτοια εξέλιξη. Ειδικότερα, τόνισε ότι η εμπειρία που αποκτάται στο ουκρανικό πεδίο των επιχειρήσεων είναι πολύτιμη για τη γαλλική αμυντική βιομηχανία, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία αυτή αμοιβαία επωφελή.
«Ο Πούτιν δεν αισθάνεται καμία πίεση»
Ο Ζελένσκι απάντησε εμμέσως και στις πρόσφατες εκκλήσεις του Τραμπ να αποχωρήσει από την προεδρία, χαρακτηρίζοντας τέτοιες τοποθετήσεις πολιτική ρητορική που δεν εξυπηρετεί την αμερικανική πλευρά και ενισχύει τη θέση του Ρώσου προέδρου.
Όπως υποστήριξε, το βασικό ζήτημα δεν είναι οι προσωπικές πολιτικές αντιπαραθέσεις, αλλά το γεγονός ότι ο Πούτιν δεν αντιμετωπίζει επαρκή πίεση για να σταματήσει τον πόλεμο. Κατά τον ίδιο, όταν η Μόσχα δεν αισθάνεται ότι απειλείται από ουσιαστικές συνέπειες, αποκτά μεγαλύτερο κίνητρο να συνεχίσει τις επιθέσεις της.
Πρόσθεσε ότι η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, όπως και μεταξύ Ουκρανίας και Ουάσιγκτον, εξυπηρετεί τη ρωσική στρατηγική, καθώς επιτρέπει στον Πούτιν να παρουσιάζει τη σύγκρουση ως επιτυχία και να ενισχύει τη συσπείρωση στο εσωτερικό της χώρας του.
Ο Ουκρανός πρόεδρος απέρριψε, πάντως, την εκτίμηση ότι η Ρωσία επικρατεί στον πόλεμο, επισημαίνοντας ότι η αναμέτρηση στον τομέα της στρατιωτικής τεχνολογίας, ιδίως στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, χαρακτηρίζεται από συνεχείς εναλλαγές υπεροχής μεταξύ των δύο πλευρών.
Κλείνοντας, χαρακτήρισε επικίνδυνες για την Ουκρανία τόσο την απώλεια της αμερικανικής συνδρομής στον τομέα των πληροφοριών όσο και τους περιορισμούς στο Starlink. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι το Κίεβο θα βρει εναλλακτικές λύσεις, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να δώσουν στον Πούτιν νέα ώθηση για τη συνέχιση του πολέμου.