Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Κυριακή 25 Οκτωβρίου, οι πολίτες της Βουλγαρίας για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα. Οι πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων έχουν εντείνει την πολιτική αντιπαράθεση για τις σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία, ενώ η σημερινή πρόεδρος Ιλιάνα Ιότοβα και ο υποψήφιος της φιλοδυτικής αντιπολίτευσης Αντρέι Γκιούροφ βρίσκονται στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης.
Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7:00 το πρωί, τοπική ώρα, και πρόκειται να κλείσουν στις 20:00. Εφόσον χρειαστεί δεύτερος γύρος, αυτός έχει προγραμματιστεί για την 1η Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που επικαλούνται τα σχετικά δημοσιεύματα, η 62χρονη Ιότοβα συγκεντρώνει σημαντική εκλογική υποστήριξη, ενώ ο Γκιούροφ επιχειρεί να συσπειρώσει ψηφοφόρους που υποστηρίζουν την ενίσχυση του ευρωατλαντικού προσανατολισμού της Βουλγαρίας.
Ιότοβα: Προτεραιότητα η φτώχεια και η ειρήνη
Η Ιλιάνα Ιότοβα, η οποία ανέλαβε την προεδρία της Βουλγαρίας νωρίτερα φέτος, έχει τοποθετήσει στο επίκεντρο της προεκλογικής της εκστρατείας την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων και την ανάγκη ειρηνικής διευθέτησης του πολέμου στην Ουκρανία.
Μετά την άσκηση του εκλογικού της δικαιώματος, δήλωσε ότι επιθυμεί να αντιμετωπίσει «το οξύ πρόβλημα της φτώχειας», καθώς και τις οικονομικές και περιφερειακές ανισότητες στη χώρα, η οποία παραμένει το κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα.
Η ίδια έχει υποσχεθεί ότι θα είναι «πρόεδρος της ειρήνης», δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για «ειρήνη, σταθερότητα και ασφάλεια».
Η Ιότοβα υποστηρίζει τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με τη Μόσχα και αντιτίθεται στην αποστολή στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία, χωρίς ωστόσο να αμφισβητεί τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
Πρώην δημοσιογράφος και ευρωβουλευτής, είχε εκλεγεί αντιπρόεδρος της χώρας στο πλευρό του Ρούμεν Ράντεφ το 2016 και το 2021. Ανέλαβε τα καθήκοντα της προέδρου όταν ο Ράντεφ παραιτήθηκε για να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές, μετά τις οποίες ανέλαβε την πρωθυπουργία.
Εφόσον εκλεγεί, θα γίνει η πρώτη γυναίκα που αναδεικνύεται στην προεδρία της Βουλγαρίας με άμεση λαϊκή ψήφο.
Γκιούροφ: «Μια Βουλγαρία ευρωπαϊκή, ελεύθερη και περήφανη»
Βασικός αντίπαλος της Ιότοβα είναι ο 50χρονος Αντρέι Γκιούροφ, τραπεζίτης και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός, ο οποίος υποστηρίζεται από τη φιλοδυτική αντιπολίτευση.
Μετά την ψηφοφορία, ο Γκιούροφ δήλωσε ότι επιθυμεί «μια Βουλγαρία που κοιτάζει μπροστά, ευρωπαϊκή, ελεύθερη και περήφανη», με κρατικούς θεσμούς που λειτουργούν αποτελεσματικά.
Ο υποψήφιος έχει ασκήσει κριτική στην εξωτερική πολιτική του Ρούμεν Ράντεφ, υποστηρίζοντας την ενίσχυση των σχέσεων της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
Κατά την τελευταία προεκλογική του συγκέντρωση στο Πλόβντιβ, την Τετάρτη, υπογράμμισε ότι η Βουλγαρία πρέπει να αποτελεί «αξιόπιστο σύμμαχο μέσα στο ΝΑΤΟ».
Τέσσερα πλοία χτυπήθηκαν στη Μαύρη Θάλασσα – 21 αγνοούμενοι
Η εκλογική διαδικασία διεξάγεται υπό τη σκιά των πρόσφατων επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στα ανοικτά των βουλγαρικών ακτών.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τέσσερα πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα από drones μέσα στον Οκτώβριο, με συνολικά 21 ναυτικούς να παραμένουν αγνοούμενους.
Τα περιστατικά έχουν εντείνει τις ανησυχίες για επέκταση των συνεπειών του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας στη θαλάσσια περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ δήλωσε ότι οι επιθέσεις φαίνεται να εξυπηρετούν ρωσικά συμφέροντα και κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη να δώσει εξηγήσεις.
Η βουλγαρική κυβέρνηση διευκρινίζει, πάντως, ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να αποδεικνύουν άμεση εμπλοκή της Μόσχας στα συγκεκριμένα περιστατικά.
Χαμηλή συμμετοχή τις πρώτες ώρες
Η προσέλευση των ψηφοφόρων εμφανίστηκε περιορισμένη κατά τις πρώτες ώρες της εκλογικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με την εκλογική επιτροπή, μέχρι τις 11:00 το πρωί είχε ψηφίσει μόλις το 5,8% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
Η 44χρονη Βαλεντίνα Στόεβα εξέφρασε την ελπίδα ότι περισσότεροι πολίτες θα προσέλθουν στις κάλπες, τονίζοντας πως «τα παιδιά μας αξίζουν να ζουν στη Βουλγαρία και όχι να αναρωτιούνται πώς θα φύγουν».
Από την πλευρά του, ο 47χρονος εργαζόμενος στον τομέα της πληροφορικής Μποζιντάρ Γκεοργκίεφ δήλωσε ότι ψήφισε για «μια Ευρώπη και μια Βουλγαρία που κινούνται με την ίδια ταχύτητα και προς την ίδια κατεύθυνση».
Ο ίδιος εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ολοένα και πιο επικίνδυνη.
Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τη θέση της Βουλγαρίας
Στον πρώτο γύρο συμμετέχουν συνολικά 27 ζεύγη υποψηφίων για την προεδρία και την αντιπροεδρία, με σχεδόν τους μισούς να εκφράζουν ανοικτά φιλορωσικές θέσεις, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ.
Η Βουλγαρία, χώρα με ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τη Ρωσία, εμφανίζει έντονες πολιτικές διαφωνίες σχετικά με τις σχέσεις της με τη Μόσχα και τον ρόλο της στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Ο πολιτικός επιστήμονας Παρβάν Σιμεόνοφ, ιδρυτής του δημοσκοπικού ινστιτούτου Myara, περιγράφει την αναμέτρηση ως σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων για το μέλλον της χώρας: μιας «συντηρητικής, λαϊκής και προσανατολισμένης προς την Ανατολή» και μιας «δυτικής, ελιτίστικης και φιλελεύθερης».
Παρότι η βουλγαρική προεδρία διαθέτει κυρίως αντιπροσωπευτικές αρμοδιότητες, η εκλογή αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία λόγω της αντιπαράθεσης για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια.
Το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου θα καθορίσει ποιοι υποψήφιοι θα συνεχίσουν στην τελική αναμέτρηση της 1ης Νοεμβρίου.