Σε ριζική ρήξη με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προχώρησε η κυβέρνηση της Σομαλίας, δίνοντας διορία 72 ωρών στον πρεσβευτή των ΗΑΕ να αποχωρήσει από τη χώρα, ενώ παράλληλα ανακάλεσε τον δικό της διπλωματικό εκπρόσωπο από το Άμπου Ντάμπι. Η Μογκαντίσου καταγγέλλει παραβιάσεις της εθνικής της κυριαρχίας —χωρίς ωστόσο να τις προσδιορίζει— τις οποίες χαρακτηρίζει ως «ανοιχτή εισβολή».
Σε δηλώσεις του που μεταδόθηκαν από το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο, ο υπουργός Πληροφοριών, Αμπντιφατάχ Κασίμ Μοχάμουντ, προειδοποίησε με κυρώσεις όσους συμπράττουν με το Άμπου Ντάμπι: «Θα ληφθούν μέτρα εναντίον οποιουδήποτε συνεργάζεται με τα ΗΑΕ στην εισβολή κατά της Σομαλίας».
Παράλληλα, απηύθυνε προσκλητήριο εθνικής ενότητας, καλώντας όλους τους πολίτες «να υπερασπιστούν τη χώρα τους και να ενωθούν απέναντι στην ανοιχτή εισβολή των ΗΑΕ κατά της κυριαρχίας, της ασφάλειας, της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της Σομαλίας».
Αν και ο υπουργός δεν κατονόμασε τις συγκεκριμένες ενέργειες που πυροδότησαν την κρίση, η κίνηση αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά την ομιλία του Σομαλού προέδρου, Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ. Την περασμένη Τρίτη, ο πρόεδρος είχε κατηγορήσει τα Εμιράτα ότι ενισχύουν πολιτικά και οικονομικά τοπικές κυβερνήσεις της χώρας, υποκινώντας τις να στραφούν κατά της κεντρικής ομοσπονδιακής διοίκησης.
Από την πλευρά τους, τα ΗΑΕ —τα οποία διαχρονικά χρηματοδοτούν και εκπαιδεύουν σομαλικές στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ διατηρούν ισχυρή παρουσία σε λιμενικές και εμπορικές υποδομές— απορρίπτουν σταθερά τις κατηγορίες περί ανάμειξης στα εσωτερικά της χώρας.
Η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών κλιμακώνεται από τον περασμένο Ιανουάριο, όταν η Μογκαντίσου ανακοίνωσε την ακύρωση όλων των διμερών συμφωνιών στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και των λιμένων, επικαλούμενη υπονόμευση της κυριαρχίας της.
Τότε, ωστόσο, τρεις ημιαυτόνομες περιοχές της Σομαλίας με στενούς δεσμούς με τα Εμιράτα είχαν αρνηθεί να ευθυγραμμιστούν με την απόφαση της κεντρικής κυβέρνησης.
Τα τελευταία χρόνια, το Άμπου Ντάμπι αξιοποιεί την οικονομική, διπλωματική και στρατιωτική του ισχύ για να εδραιώσει την επιρροή του στην ευρύτερη περιοχή του Κέρατος της Αφρικής.
Την ίδια ώρα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας πασχίζει εδώ και δεκαετίες να επιβάλει τον έλεγχό της σε μεγάλο τμήμα της επικράτειας, αδυνατώντας να κάμψει τους ισλαμιστές αντάρτες παρά την πολυετή διεθνή στήριξη από αφρικανικές ειρηνευτικές δυνάμεις και αμερικανικές αεροπορικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με ανώτερες σομαλικές πηγές, τα Εμιράτα εκπαίδευσαν εκατοντάδες στρατιώτες το διάστημα 2014–2018, ενώ μέχρι σήμερα μισθοδοτούν και εξοπλίζουν περίπου 3.400 μέλη της στρατιωτικής αστυνομίας και των ειδικών δυνάμεων εντός και πέριξ της πρωτεύουσας.
Ταυτόχρονα, διατηρούν απευθείας διαύλους με περιφερειακές διοικήσεις, επενδύοντας εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε λιμάνια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε στρατηγικά παράκτια σημεία, κατά μήκος διεθνών θαλάσσιων οδών.