Με εμφανή ικανοποίηση και άνεση, πλαισιωμένος στην πρώτη σειρά της επίσημης αναμνηστικής φωτογραφίας από τους «φίλους» του Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν γιόρτασε στην Κίνα την επάνοδό του στο διεθνές διπλωματικό προσκήνιο.
Η τριμερής συνάντηση κορυφής ανάμεσα στους ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, που αποτέλεσε το αποκορύφωμα της συνόδου του APEC, λειτούργησε ως μια στιγμή θριάμβου για τη Μόσχα, η οποία βρισκόταν επί μακρόν σε διεθνή απομόνωση εξαιτίας της εισβολής στην Ουκρανία.
Λίγο πριν αναχωρήσει αεροπορικώς από τη χώρα, ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε τη σύνοδο επιτυχημένη, κάνοντας λόγο στους δημοσιογράφους για μια νέα «σελίδα στη διπλωματική ιστορία» και εξαίροντας το «απόλυτα ανοικτό πνεύμα» των συζητήσεων.
Το ραντεβού στη Σεντζέν, το οποίο είχε προβληθεί εκ των προτέρων ως συνάντηση κορυφής των δυνάμεων που διαμορφώνουν τις παγκόσμιες εξελίξεις, προσέφερε στον Πούτιν το ιδανικό πεδίο για να παρακάμψει το τείχος απομόνωσης που έχει υψώσει η Δύση. Είναι χαρακτηριστικό πως για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου το 2022, συμμετείχε σε διεθνή διοργάνωση μαζί με ηγέτες χωρών που έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, όπως ο Καναδάς, η Ιαπωνία και η Αυστραλία. Μάλιστα, ενώ οι πρωθυπουργοί των χωρών αυτών τοποθετήθηκαν στα άκρα ή στη δεύτερη σειρά της οικογενειακής φωτογραφίας, ο Πούτιν βρέθηκε στο κέντρο της πρώτης σειράς, δίπλα στον Σι και τον Τραμπ.
«Πρόκειται για μια μεγάλη νίκη του Πούτιν· μοιάζει σαν ο κόσμος να ξέχασε την επίθεσή του στην Ουκρανία», σχολιάζει ο Γιοργκ Βούτκε της συμβουλευτικής εταιρείας DGA-Albright Stonebridge Group, επισημαίνοντας ότι την ίδια ώρα οι ρωσικοί βομβαρδισμοί κατά ουκρανικών πολιτικών υποδομών εντείνονται. «Ενώ θεωρείται persona non grata σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, επιστρέφει τώρα δυναμικά στο προσκήνιο».
Επίθεση στις κυρώσεις και θερμό κλίμα με Τραμπ
Παρότι ο Ρώσος πρόεδρος διατηρεί πυκνή επικοινωνία με τον Σι Τζινπίνγκ —μετρώντας 50 επαφές, διά ζώσης ή διαδικτυακά, από το 2013, όπως υπενθύμισε ο Κινέζος ηγέτης— είχε να συναντήσει τον Αμερικανό ομόλογό του από τη σύνοδο της Αλάσκας τον Αύγουστο του 2025.
Σε πλήρη αντίθεση με το ψυχρό κλίμα εκείνης της συνάντησης, οι επαφές στη Σεντζέν διεξήχθησαν σε ιδιαίτερα εγκάρδιο τόνο, με εναγκαλισμούς και φιλοφρονήσεις. Μάλιστα, κατά την έναρξη της διμερούς τους συνάντησης, ο Ντόναλντ Τραμπ προσφώνησε τον ένοικο του Κρεμλίνου «φίλε μου».
Μακριά από τις καθημερινές καταστροφές του πολέμου στην Ουκρανία, και παρά το ένταλμα σύλληψης που εκκρεμεί εις βάρος του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ο Πούτιν αξιοποίησε το βήμα της Σεντζέν για να επιτεθεί στις δυτικές κυρώσεις. Υποστήριξε πως τα μέτρα αυτά απέτυχαν να «καταστρέψουν» τη ρωσική οικονομία —η οποία ωστόσο βρίσκεται σε ύφεση— και αντιθέτως «συνέβαλαν στην πρόκληση ταπεινωτικών οικονομικών και δημοσιονομικών δυσκολιών για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ανάμεσα στις ελάχιστες επικριτικές φωνές που ακούστηκαν στη σύνοδο κατά της Μόσχας, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ διεμήνυσε στους δημοσιογράφους πως η πίεση των κυρώσεων θα κλιμακωθεί «όσο συνεχίζεται ο πόλεμος».
Επικοινωνιακά οφέλη ενόψει G20
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος το τελευταίο διάστημα έχει έρθει ακόμη πιο κοντά με τον Ρώσο πρόεδρο, περιορίστηκε να επαναλάβει την πρόθεσή του να συνεργαστεί με το Πεκίνο για τον τερματισμό της πιο αιματηρής σύγκρουσης στην Ευρώπη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο — την ώρα που οι Ευρωπαίοι μένουν στο περιθώριο των πρόσφατων διπλωματικών διεργασιών.
Εν αναμονή της ανάληψης καθηκόντων από το νέο αμερικανικό Κογκρέσο τον Ιανουάριο, το οποίο αναμένεται να τηρήσει σκληρότερη στάση απέναντι στη Μόσχα, ο Τραμπ ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τον Δεκέμβριο στο Μαϊάμι τη σύνοδο της G20. Εκεί έχει προσκληθεί και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος αναμένεται να βρεθεί στο ίδιο τραπέζι με αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες.
Σύμφωνα με τον Ρώσο πολιτικό αναλυτή Κονσταντίν Καλάτσεφ, η τριμερής συνάντηση στην Κίνα «δεν σημαίνει προφανώς ότι θα ικανοποιηθούν όλες οι απαιτήσεις και επιθυμίες» της Μόσχας. Ωστόσο, σε επίπεδο πολιτικής επικοινωνίας, τα κέρδη είναι απτά για τους συμμετέχοντες: «Στη Ρωσία, για παράδειγμα, θα προβληθεί το αφήγημα ότι η χώρα συγκαταλέγεται στους πρωταγωνιστές της παγκόσμιας σκηνής, σε αντίθεση με τα κράτη της ΕΕ».