Σε μια αποκαλυπτική παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε με τον πλέον ωμό τρόπο το οικονομικό κόστος που επωμίζεται η Ευρώπη εξαιτίας της σύγκρουσης με το Ιράν. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, μέσα σε μόλις 44 ημέρες από την έναρξη του πολέμου, η ΕΕ είδε το κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων να εκτοξεύεται κατά 22 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το εξωφρενικό αυτό ποσό δεν αντιστοιχεί σε αυξημένη κατανάλωση, αλλά αποτελεί το άμεσο τίμημα του λειτουργικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτηρίζει την κατάσταση ως το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία, με τη ροή αργού να καταρρέει από τα 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε μόλις 2 εκατομμύρια μέσα στον Μάρτιο.
Ο «λογαριασμός» του πολέμου έχει ήδη φτάσει στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στα πρατήρια καυσίμων και στους οικιακούς λογαριασμούς, καθώς οι προμήθειες φυσικού αερίου από το Κατάρ και τα Εμιράτα έχουν μειωθεί δραματικά. Η κ. φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πληρώνει ακριβά την υπερεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, με τις αποθήκες φυσικού αερίου να βρίσκονται σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα για την εποχή.
Μάλιστα, η Κομισιόν εξετάζει ήδη τη μείωση του στόχου πλήρωσης των αποθηκών για το 2026, αναγνωρίζοντας την ακραία στενότητα της αγοράς και τον κίνδυνο ελλείψεων σε λιπάσματα και βασικά είδη διατροφής λόγω της διακοπής των εξαγωγών ουρίας από τον Κόλπο.
Για την αντιμετώπιση αυτής της πρωτοφανούς κρίσης, η Επιτροπή προτείνει το σχέδιο "AccelerateEU", το οποίο βασίζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες: τον αυστηρό συντονισμό των κρατών-μελών για κοινές αγορές ενέργειας ώστε να μην ανταγωνίζονται μεταξύ τους ανεβάζοντας τις τιμές, την υιοθέτηση ενός ευέλικτου πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και τη δραστική μείωση της ζήτησης μέσω της ενεργειακής αποδοτικότητας και του εξηλεκτρισμού.
Η πρόεδρος της Κομισιόν κατέστησε σαφές ότι η πράσινη μετάβαση δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντική ανάγκη, αλλά ζήτημα εθνικής ασφάλειας, προωθώντας την επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα και αποθήκευση ενέργειας πολύ νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.
Στο γεωπολιτικό πεδίο, η ΕΕ πρωτοστατεί στη δημιουργία ενός διεθνούς συνασπισμού άνω των 50 χωρών για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, από τη σύνοδο της Κύπρου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έστειλαν σαφές μήνυμα ότι η εκεχειρία στον Λίβανο και η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αποτελούν προϋποθέσεις για την ενεργειακή θωράκιση της ηπείρου.
Η ΕΕ ξεκαθαρίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν ξανά υπό όρους διεθνούς δικαίου και όχι υπό τους εκβιαστικούς όρους της Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας την τρέχουσα οδύνη ως καταλύτη για τη ριζική αλλαγή του ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης.