Ο Φεβρουάριος αναδεικνύεται σε μήνα-ορόσημο για τον ενεργειακό χάρτη της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου μετατρέπεται από στρατηγικό σχέδιο σε πράξη. Με την επίσημη ευρωπαϊκή απαγόρευση του ρωσικού αερίου να τίθεται σε ισχύ στις 18 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει τα κράτη-μέλη να καταθέσουν έως την 1η Μαρτίου τα εθνικά τους πλάνα για την πλήρη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού τους.
Η Ελλάδα αναλαμβάνει πλέον ρόλο κεντρικού πυλώνα στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε τη γεωπολιτική υπεραξία των ελληνικών υποδομών, επισημαίνοντας ότι η χώρα καθίσταται πύλη εισόδου που μπορεί να τροφοδοτήσει τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Από τη διπλωματία στην αγορά: Το ραντεβού στις ΗΠΑ και το πρώτο φορτίο
Η στρατηγική σημασία του έργου επισφραγίζεται με δύο κομβικές κινήσεις:
Υπουργική Σύνοδος στις ΗΠΑ: Στις 24 Φεβρουαρίου, οι υπουργοί Ενέργειας της περιοχής θα συναντηθούν στην Ουάσινγκτον για να συντονίσουν τις ροές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του ελληνικού δικτύου.
Η πρώτη εμπορική συμφωνία: Η BP και η ουκρανική Naftogaz υπέγραψαν την πρώτη συμφωνία προμήθειας LNG, με την ελληνική ATLANTIC SEE LNG TRADE να υλοποιεί την πρώτη παράδοση φορτίου τον Μάρτιο.
Τέλος στα «παραθυράκια» και βαριές καμπάνες
Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο της Κομισιόν είναι αμείλικτο. Για να διασφαλιστεί ότι δεν θα εισέρχεται ρωσικό αέριο μέσω «πλάγιων» οδών, θεσπίζονται:
Αυστηροί έλεγχοι: Κάθε φορτίο θα απαιτεί πιστοποιητικά μη ρωσικής προέλευσης.
Εξοντωτικά πρόστιμα: Οι κυρώσεις για τους παραβάτες θα αγγίζουν το 3,5% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών ή τα 40 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπονται και προσωπικές διώξεις στελεχών.
Η μετάβαση στον Κάθετο Διάδρομο δεν αφορά μόνο το φυσικό αέριο, καθώς τα εθνικά σχέδια περιλαμβάνουν επενδύσεις σε ΑΠΕ, βιομεθάνιο και καθαρό υδρογόνο. Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, η θεωρία δίνει πλέον τη θέση της στην πράξη, θωρακίζοντας την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα απέναντι στις ρωσικές πιέσεις.