Η ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, η αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου για τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την Κεντρική Ευρώπη και η επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ, στη Βαρσοβία. Η διμερής συνάντηση ολοκλήρωσε την ελληνική παρουσία στην 7η Διάσκεψη της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC), με βασικό στόχο την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη.
Οι δύο υπουργοί εξέτασαν τα επόμενα βήματα για τη μείωση της εξάρτησης της ευρωπαϊκής αγοράς από το ρωσικό φυσικό αέριο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες αξιοποίησης των ελληνικών ενεργειακών υποδομών για την προώθηση αμερικανικού LNG προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, μέσω του οποίου το φυσικό αέριο μπορεί να μεταφέρεται από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Σερβία και τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη άρσης των τεχνικών και εμπορικών εμποδίων που εξακολουθούν να περιορίζουν την πλήρη αξιοποίηση του έργου, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία του σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας
Στη συνάντηση Παπασταύρου – Ράιτ συζητήθηκε επίσης η ανάγκη επιτάχυνσης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας περισσότερο ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού και ενισχυμένο ανταγωνισμό.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και τις υφιστάμενες ενεργειακές εγκαταστάσεις, ώστε η χώρα να λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και των αγορών της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Σε δήλωσή του μετά τη συνάντηση, ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε:
«Η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες μετατρέπουν τη στρατηγική ενεργειακή τους συνεργασία σε πράξη. Μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, το αμερικανικό LNG μπορεί να φτάνει από την Ελλάδα στη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα, επενδύουμε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, που ενώνουν αγορές, ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού και καθιστούν την ενέργεια περισσότερο ανταγωνιστική. Η Ελλάδα εδραιώνει τον ρόλο της ως στρατηγικής ενεργειακής πύλης προς την Κεντρική Ευρώπη».
Κάθετος Διάδρομος: Διπλασιάστηκε ο όγκος φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον Παπασταύρου
Νωρίτερα, ο Έλληνας υπουργός συμμετείχε ως κεντρικός ομιλητής σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που διοργάνωσε το Atlantic Council Global Energy Center, με αντικείμενο την ενίσχυση του διατλαντικού εμπορίου LNG και τη συμβολή του στην ενεργειακή ασφάλεια.
Κατά την τοποθέτησή του, παρουσίασε την πρόοδο που, όπως ανέφερε, έχει σημειωθεί από την προηγούμενη Διάσκεψη P-TEC, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στην Αθήνα.
Υπενθύμισε ότι τότε είχαν υπογραφεί σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες και είχε τεθεί στο επίκεντρο η αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Παπασταύρου, έναν χρόνο αργότερα η συνεργασία έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει πλέον εννέα χώρες και έντεκα Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς.
Όπως σημείωσε, οι συμμετέχοντες πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις, ενώ έχουν προχωρήσει σε βελτιώσεις του ρυθμιστικού πλαισίου.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο πραγματικός όγκος φυσικού αερίου που διέρχεται από τον Κάθετο Διάδρομο έχει διπλασιαστεί, ενώ στο εγχείρημα έχουν προστεθεί η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία.
«Συναντιόμαστε τακτικά, συνεργαζόμαστε, έχουμε βελτιώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο, έχουμε διπλασιάσει τον πραγματικό όγκο του διερχόμενου φυσικού αερίου και έχουμε διευρυνθεί με την προσθήκη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας», ανέφερε.
Ο υπουργός συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με δύο βασικές επιδιώξεις, την περιφερειακή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Συναντήσεις με Πολωνία και Ουγγαρία – Στο τραπέζι οι επενδύσεις της ΔΕΗ
Στο περιθώριο της διάσκεψης στη Βαρσοβία, ο Σταύρος Παπασταύρου είχε διμερείς επαφές με τον Πολωνό υπουργό Ενέργειας, Μίλος Μοτίκα (Miłosz Motyka), και τον Ούγγρο ομόλογό του, Ίστβαν Καπιτάνι (István Kapitány).
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της ενεργειακής συνεργασίας, καθώς και στην προοπτική νέων επενδύσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επενδύσεις της ΔΕΗ στην Πολωνία και την Ουγγαρία, αλλά και στις δυνατότητες ανάπτυξης πρόσθετων επιχειρηματικών συνεργειών στις δύο αγορές.
Οι συναντήσεις εντάσσονται στην προσπάθεια διεύρυνσης της παρουσίας ελληνικών ενεργειακών επιχειρήσεων στην Κεντρική Ευρώπη.
Κοινές πρωτοβουλίες έξι χωρών για μέτρα ενεργειακής στήριξης
Κατά την παρουσία του στη Βαρσοβία, ο Έλληνας υπουργός πραγματοποίησε επίσης συναντήσεις με την αναπληρώτρια πρωθυπουργό και υπουργό Οικονομίας της Σλοβακίας, αρμόδια και για την ενέργεια, Ντενίσα Σάκοβα (Denisa Saková), την υπουργό Ενέργειας της Βουλγαρίας, Ίβα Πέτροβα (Iva Petrova), τον υπουργό Ενέργειας της Ρουμανίας, Ντουμίτρου Κισαλίτσα (Dumitru Chisăliță), και τον υπουργό Οικονομίας της Κροατίας, αρμόδιο για ενεργειακά θέματα, Άντε Σούσνιαρ (Ante Šušnjar).
Στις επαφές αυτές συμφωνήθηκε η ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών ενόψει του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο.
Βασικό αίτημα θα είναι η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας από την ΕΕ για την εφαρμογή στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Ειδικότερα, οι συμμετέχουσες χώρες επιδιώκουν να αξιοποιήσουν δυνατότητες που συνδέονται με την εθνική ρήτρα διαφυγής, προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσθετα δημοσιονομικά περιθώρια για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων υπέρ νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, στόχος των πρωτοβουλιών είναι να περιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους, να προστατευθεί η κοινωνική συνοχή και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Οι επαφές στη Βαρσοβία ολοκληρώθηκαν με την ελληνική κυβέρνηση να δίνει έμφαση τόσο στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου και των ηλεκτρικών διασυνδέσεων όσο και στον συντονισμό με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης.