Στην περαιτέρω ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου, με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την Πολιτική Προστασία και τον συντονισμό ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, επικεντρώθηκαν οι εργασίες της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου των δύο χωρών, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία.
Της συνόδου προήδρευσαν ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία υπουργών και υφυπουργών από τις δύο κυβερνήσεις.
Στο πλαίσιο των εργασιών εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούν την παιδεία, την υγεία, την εξωτερική πολιτική, τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια, την εργασία, τη στεγαστική πολιτική, την ψηφιακή διακυβέρνηση, τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τον πολιτισμό.
Οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία των Διακυβερνητικών Συνόδων ως σταθερού θεσμού πολιτικού συντονισμού, ο οποίος επιτρέπει την παρακολούθηση των συμφωνιών και την προώθηση κοινών πρωτοβουλιών με άμεσο όφελος για τους πολίτες.
Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν τη βούλησή τους για στενή συνεργασία με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή, αναδεικνύοντας τον ρόλο Ελλάδας και Κύπρου ως πυλώνων συνεργασίας και συνδετικών κρίκων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της περιοχής.
Στήριξη στις προσπάθειες για το Κυπριακό
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις εξελίξεις στο Κυπριακό, με τους δύο ηγέτες να χαιρετίζουν την πρόσφατη κινητικότητα και την προοπτική συνάντησης με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ.
Στο κοινό ανακοινωθέν επισημαίνεται η ανάγκη αξιοποίησης της παρούσας συγκυρίας για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.
Ως βάση για την επίλυση του ζητήματος προσδιορίζονται το συμφωνημένο πλαίσιο, τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και οι αρχές και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Νίκου Χριστοδουλίδη.
Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτική Προστασία
Η φετινή σύνοδος επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς τομείς: την αξιοποίηση της κυπριακής εμπειρίας από την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Πολιτική Προστασία.
Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή προεδρία, συμφωνήθηκε η στενή συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, προκειμένου η Κύπρος να μεταφέρει στην Ελλάδα την τεχνογνωσία, τις διαδικασίες και τα εργαλεία που αξιοποίησε κατά τη διάρκεια της δικής της προεδρίας, ενόψει της ανάληψης των καθηκόντων από την Αθήνα το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι δύο χώρες εξέτασαν τη δυνατότητα ανάπτυξης κοινών πιλοτικών εφαρμογών και ανταλλαγής τεχνογνωσίας σε ζητήματα διαχείρισης δεδομένων, υπολογιστικών υποδομών και εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Οι πιθανές εφαρμογές αφορούν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από την εκπαίδευση και την υγεία έως τη δικαιοσύνη, την εργασία, τον τουρισμό, τη ναυτιλία και τον πολιτισμό.
Συμφωνήθηκε, επίσης, ότι τα αρμόδια υπουργεία των δύο χωρών θα αναλάβουν τον συνολικό συντονισμό των πρωτοβουλιών που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Κοινές δράσεις για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφιερώθηκε στην Πολιτική Προστασία, με επίκεντρο την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν στη συνεργασία κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, επισημαίνοντας την πρώτη συμμετοχή της Κύπρου ως χώρας υποδοχής προεγκατεστημένης πυροσβεστικής δύναμης. Στο πλαίσιο αυτό, 21μελής ομάδα του ελληνικού Πυροσβεστικού Σώματος βρέθηκε στο νησί μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Παράλληλα, εξετάστηκαν δυνατότητες κοινών ασκήσεων και συνεκπαίδευσης, καθώς και ανταλλαγής τεχνογνωσίας για την αξιολόγηση φυσικών κινδύνων και την αξιοποίηση των υποδομών του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ». Στο τραπέζι βρέθηκε και η χρήση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και μη επανδρωμένων αεροσκαφών για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και την υποστήριξη των επιχειρησιακών δυνάμεων.
Επιπλέον, συζητήθηκε η πιθανή συμμετοχή ελληνικού φορέα στην υπό διαμόρφωση κοινοπραξία για το Περιφερειακό Κέντρο Αεροπυρόσβεσης CRAFS, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συνεργασία σε δικαιοσύνη, υγεία και εκπαίδευση
Στον τομέα της δικαιοσύνης και της δημόσιας ασφάλειας, εξετάστηκαν τρόποι αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και την ανταλλαγή πληροφοριών. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται η επεξεργασία ηχητικών δεδομένων, η μετάφραση δικαστικών εγγράφων και η διερμηνεία καταθέσεων, καθώς και η αναβάθμιση των συστημάτων διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων.
Στην εκπαίδευση, συζητήθηκε η υπεύθυνη ενσωμάτωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία, με αξιοποίηση της ελληνικής εμπειρίας από πρωτοβουλίες όπως το EDUPLAN.AI και το AI in Schools. Παράλληλα, εξετάστηκε η διοργάνωση κοινού μαθητικού διαγωνισμού για την καλλιέργεια δεξιοτήτων αξιολόγησης και διαχείρισης της πληροφορίας.
Στον τομέα της εργασίας, διερευνήθηκε η δημιουργία πιλοτικού προγράμματος αναβάθμισης και επανακατάρτισης δεξιοτήτων, με εξατομικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς.
Στην υγεία, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας για ψηφιακούς βοηθούς, την επιδημιολογική παρακολούθηση και τη χρήση δεδομένων, καθώς και σε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στην ογκολογική και αιματολογική περίθαλψη.
Μάλιστα, οι δύο χώρες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων, με στόχο τη βελτίωση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και της επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας.
Κοινές πρωτοβουλίες σε ναυτιλία, τουρισμό και πολιτισμό
Στη ναυτιλία, εξετάστηκε η ανάπτυξη του ψηφιακού εργαλείου AI Maritime Career Navigator για την ενημέρωση σχετικά με τα ναυτικά και ναυτιλιακά επαγγέλματα, καθώς και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών.
Στον τουρισμό, οι δύο πλευρές συζήτησαν την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, με την Ελλάδα να μεταφέρει την εμπειρία της από τον ψηφιακό βοηθό mAiGreece και τον μετασχηματισμό του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η εκπόνηση κοινού σχεδίου δράσης μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων Ελλάδας και Κύπρου.
Στον πολιτισμό, στο επίκεντρο βρέθηκε η αξιοποίηση του PHAROS AI Factory για την επεξεργασία γλωσσικών και πολιτιστικών δεδομένων και την προστασία της ελληνικής γλώσσας, συμπεριλαμβανομένης της κυπριακής διαλέκτου.
Εξετάστηκαν ακόμη εφαρμογές για την προστασία μνημείων από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, την καταπολέμηση της αρχαιοκαπηλίας και τον εντοπισμό παράνομα διακινούμενων πολιτιστικών αγαθών στο διαδίκτυο.
Οι δύο κυβερνήσεις έθεσαν επίσης στο τραπέζι την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών απέναντι στις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο επίκεντρο και το στεγαστικό
Ξεχωριστή ανταλλαγή απόψεων πραγματοποιήθηκε για το στεγαστικό ζήτημα, καθώς Ελλάδα και Κύπρος αναγνώρισαν τη σημασία της αντιμετώπισης των πιέσεων στην κατοικία. Οι δύο πλευρές εξέτασαν τις πολιτικές που εφαρμόζονται στις δύο χώρες, καθώς και τις δυνατότητες ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας.
Στον τομέα της ψηφιακής πολιτικής, συζητήθηκε η αξιοποίηση των δεδομένων από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους Παρατήρησης Γης σε συνδυασμό με τις υποδομές λήψης και επεξεργασίας δορυφορικών δεδομένων στην Ελλάδα και την Κύπρο. Παράλληλα, εξετάστηκε η συνεργασία μεταξύ των δύο ερευνητικών υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης, Pharos-CY και Pharos, για την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών με τη συμμετοχή του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
Τέλος, υπογράφηκαν δύο δηλώσεις προθέσεων που αφορούν τη δυνατότητα φοίτησης Κυπρίων σπουδαστών στη Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και στις Ναυτικές Σχολές Αξιωματικών και Υπαξιωματικών, με στόχο την ενίσχυση της στελέχωσης της Κυπριακής Ακτοφυλακής.
Οι δύο κυβερνήσεις συμφώνησαν να συνεχίσουν την τακτική παρακολούθηση της υλοποίησης των κοινών δράσεων σε πολιτικό και υπηρεσιακό επίπεδο. Η επόμενη Διακυβερνητική Σύνοδος Ελλάδας – Κύπρου προγραμματίστηκε να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα εντός του 2027.