Σαφείς αποστάσεις από το ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία πήρε ο πρώην πρωθυπουργός και βουλευτής Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου, υπογραμμίζοντας ότι το κόμμα του δεν επιδιώκει την κατανομή υπουργικών θέσεων, αλλά ουσιαστικές προγραμματικές αλλαγές. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Mega News 104,6 και στην εκπομπή «Ημερολόγιο» με τον Παύλο Τσίμα, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την ακρίβεια, τη διαφθορά και τους χειρισμούς στα ελληνοτουρκικά, ενώ σχολίασε την ιστορική τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι στην Κίνα, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο επικράτησης του «δικαίου του ισχυρού» στις διεθνείς σχέσεις.
Ο Γιώργος Παπανδρέου τοποθετήθηκε για το μετεκλογικό πολιτικό σκηνικό, την αυτονομία του ΠΑΣΟΚ, την επιστροφή πρώην στελεχών στο κόμμα, αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη αλλαγής του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στη συγκρότηση κυβερνητικών πλειοψηφιών, αλλά να επικεντρώνεται στους θεσμούς, στην οικονομία και στην αντιμετώπιση της συγκέντρωσης πλούτου και εξουσίας.
«Το ΠΑΣΟΚ δεν πάει για υπουργεία, πάει για πρόγραμμα»
Αναφερόμενος στις επόμενες εθνικές εκλογές και στο ενδεχόμενο να μην προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση, ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι το ΠΑΣΟΚ θα επιμείνει στην πολιτική και προγραμματική του αυτονομία.
«Το ΠΑΣΟΚ δεν πάει για υπουργεία, πάει για πρόγραμμα», δήλωσε, εξηγώντας ότι το κόμμα επιδιώκει ουσιαστικές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους και στην οικονομική πολιτική.
Όπως ανέφερε, εφόσον υπάρξουν πολιτικές δυνάμεις με τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί προγραμματική σύγκλιση, θα μπορούσε να εξεταστεί μια τέτοια προοπτική. Σε διαφορετική περίπτωση, το ΠΑΣΟΚ θα παραμείνει στην αντιπολίτευση.
Ο Παύλος Τσίμας έθεσε ευθέως το ερώτημα εάν το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να αρνηθεί συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία ακόμη και στην περίπτωση που αυτό οδηγούσε σε τρίτη εκλογική αναμέτρηση.
«Βεβαίως, βεβαίως», απάντησε ο Γιώργος Παπανδρέου, προσθέτοντας ότι «το ΠΑΣΟΚ αντέχει να κρατήσει την αυτονομία του για να παλέψει για την αυτονομία της ελληνικής κοινωνίας».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κόμμα αποτελεί ανάχωμα απέναντι στις πολιτικές που εκφράζει σήμερα η Νέα Δημοκρατία, την οποία κατηγόρησε ότι δεν έχει διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος.
«Δεν πρόκειται να συνεργαστεί με δυνάμεις που θέλουν το κράτος σαν λάφυρο», υπογράμμισε.
Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για ακρίβεια, διαφθορά και τράπεζες
Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε ιδιαίτερα αρνητική εικόνα για την κατάσταση της χώρας, εστιάζοντας στις οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών και στην έλλειψη προοπτικής για τους νέους.
«Η χώρα αυτή τη στιγμή δεν πάει καλά. Ο κόσμος ζει την ακρίβεια, ζει την έλλειψη προοπτικής, ζει μια νέα γενιά που δεν ξέρει αν θα μείνει ή θα φύγει από τη χώρα», ανέφερε.
Παράλληλα, έκανε λόγο για εκτεταμένα φαινόμενα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης δημόσιων πόρων, επικαλούμενος τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τα Τέμπη.
Υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ υπήρξε διαχρονικά ανάχωμα απέναντι σε αυτό που περιέγραψε ως «πελατειακή, ολιγαρχική, κλεπτοκρατική λογική».
Αναφέρθηκε επίσης στον τραπεζικό τομέα και στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνησή του είχε επιδιώξει την εξυγίανση των τραπεζών μέσω της απόκτησης κοινών μετοχών κατά την ανακεφαλαιοποίησή τους.
Κατά τον ίδιο, η επιλογή αυτή συνάντησε αντιδράσεις από οικονομικά συμφέροντα, ενώ επέκρινε τη σημερινή συγκέντρωση της τραπεζικής χρηματοδότησης σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
«Κακός και πρόχειρος ο χειρισμός» για το καλώδιο στην Κάσο
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Γιώργος Παπανδρέου άσκησε κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τις τουρκικές αντιδράσεις στην περιοχή της Κάσου.
«Κακός χειρισμός», ήταν η αρχική του τοποθέτηση, επισημαίνοντας ότι οι εργασίες είχαν σταματήσει μετά τις αντιδράσεις της Τουρκίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ρηματική διακοίνωση που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, αφορά τη Γαλλία και την Τουρκία.
Όπως σημείωσε, η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι πρόκειται για απλή ενημέρωση, ενώ η τουρκική την παρουσιάζει ως ζήτημα συναίνεσης.
«Δεν ξέρουμε το κείμενο και θα έπρεπε να μας το δείξει», τόνισε, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια.
Ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε την ανησυχία ότι τέτοιες κινήσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν προηγούμενα σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις για την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Χαρακτήρισε τους κυβερνητικούς χειρισμούς πρόχειρους και ανεπαρκώς προετοιμασμένους, χωρίς ωστόσο να εκτιμά ότι θα προκύψει μεγάλη κρίση.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι πρωτίστως γεωπολιτική και ευρωπαϊκή, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο.
Επίθεση στην ενεργειακή πολιτική: «Θα έπρεπε να είμαστε ενεργειακά αυτόνομοι»
Ο Γιώργος Παπανδρέου επέκρινε επίσης τον ενεργειακό σχεδιασμό της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν αξιοποιεί επαρκώς τις δυνατότητες που διαθέτει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αναφέρθηκε στις επενδύσεις στους υδρογονάνθρακες, στην παρουσία της Chevron και στον σχεδιασμό για την ανάδειξη της χώρας σε κόμβο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
«Θα έπρεπε να είμαστε ενεργειακά αυτόνομοι, ανεξάρτητοι», δήλωσε, επισημαίνοντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας στην ηλιακή και αιολική ενέργεια, καθώς και στη γεωθερμία.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν αξιοποίησε επαρκώς τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για την ανάπτυξη δικτύων, συστημάτων αποθήκευσης και αποκεντρωμένων ενεργειακών υποδομών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσαν να έχουν δημιουργηθεί ενεργειακές κοινότητες σε χωριά, γειτονιές, σχολεία, νοσοκομεία και δημόσια κτίρια, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία στην παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Υποστήριξε ακόμη ότι η συγκέντρωση της ενεργειακής παραγωγής σε λίγους μεγάλους ομίλους ενισχύει την εξάρτηση της χώρας και περιορίζει τις δυνατότητες των πολιτών.
Για την τριμερή Τραμπ – Πούτιν – Σι: «Επίδειξη ισχύος»
Σχολιάζοντας την τριμερή συνάντηση των προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας στη Σενζέν, ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε επιφυλάξεις για τους πραγματικούς στόχους της.
Όπως υποστήριξε, η συνάντηση θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη εάν οδηγούσε σε ουσιαστικές συζητήσεις για τον περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών και την αποτροπή της στρατιωτικοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης.
«Αυτό θα ήταν ένα θετικό γεγονός και θα ήταν και μια ώριμη προσέγγιση», σημείωσε.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι η σύνοδος ενδέχεται να αποτελεί περισσότερο μια προσπάθεια των τριών ηγετών να προβάλουν τη διεθνή ισχύ τους.
«Θεωρώ ότι μάλλον είναι μία εικόνα προσπάθειας ο καθένας για επίδειξη ισχύος», ανέφερε.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι θα ήταν ιδιαίτερα αρνητικό εάν οι τρεις ηγέτες επιχειρούσαν να επιλύσουν διεθνή προβλήματα χωρίς τη συμμετοχή άμεσα εμπλεκόμενων πλευρών, όπως η Ευρώπη και η Ουκρανία.
Ο Γιώργος Παπανδρέου έθεσε το ζήτημα της αντιπαράθεσης ανάμεσα στην επιβολή της ισχύος και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
«Το βασικό ζήτημα που έχουμε διεθνώς σήμερα είναι εάν θα είμαστε σε έναν κόσμο όπου θα κυριαρχεί η ισχύς ή η ισχύς του δικαίου», υπογράμμισε.
Για τον Τραμπ: «Υπηρετεί προσωπικά και οικογενειακά συμφέροντα»
Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε έντονη κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας την πολιτική του με τη συγκέντρωση οικονομικής και πολιτικής εξουσίας.
Υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος κατάφερε να εκφράσει την αντισυστημική δυσαρέσκεια σημαντικού μέρους της αμερικανικής κοινωνίας, αλλά κατά τη δεύτερη θητεία του αποκαλύφθηκε, κατά την εκτίμησή του, ότι αποτελεί μέρος του ίδιου κατεστημένου.
Κατηγόρησε τον Τραμπ ότι υπηρετεί όχι μόνο τα συμφέροντα του συστήματος, αλλά και προσωπικά και οικογενειακά συμφέροντα, κάνοντας λόγο για «κλεπτοκρατία».
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη συγκέντρωση πλούτου και στην επιρροή οικονομικών ολιγαρχιών πάνω στους δημοκρατικούς θεσμούς, στα μέσα ενημέρωσης και στην πολιτική ζωή.
Επικαλέστηκε επίσης το παράδειγμα της Ουγγαρίας και του Βίκτορ Όρμπαν, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχες πρακτικές συγκέντρωσης εξουσίας επιχειρούνται και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η νέα γενιά φοβάται ότι θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Γιώργος Παπανδρέου στις κοινωνικές ανισότητες και στην ανασφάλεια που βιώνουν οι νεότερες γενιές.
Όπως υποστήριξε, παρά την τεράστια τεχνολογική πρόοδο και την αύξηση των διαθέσιμων οικονομικών και επιστημονικών δυνατοτήτων, οι νέοι αισθάνονται ότι το μέλλον τους θα είναι δυσκολότερο από εκείνο των προηγούμενων γενεών.
«Ίσως είναι η πρώτη γενιά των τελευταίων δεκαετιών που αισθάνεται ότι το μέλλον θα είναι χειρότερο για αυτούς από ό,τι των γονιών τους», ανέφερε.
Συνέδεσε την ανασφάλεια αυτή με την ακρίβεια, τη δυσκολία απόκτησης κατοικίας, τη φτώχεια και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το σημερινό σύστημα του παγκόσμιου καπιταλισμού έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή συγκέντρωση πλούτου, η οποία μετατρέπεται και σε πολιτική ισχύ.
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή υπονομεύει τους δημοκρατικούς θεσμούς και ενισχύει την κοινωνική δυσαρέσκεια.
Για την επιστροφή πρώην στελεχών στο ΠΑΣΟΚ
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Γιώργος Παπανδρέου ρωτήθηκε για την επιστροφή στο ΠΑΣΟΚ στελεχών που είχαν αποχωρήσει κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και είχαν ασκήσει έντονη κριτική στο κόμμα, αλλά και στον ίδιο προσωπικά.
Ο πρώην πρωθυπουργός απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένα πρόσωπα ή παλαιότερες αντιπαραθέσεις.
«Δεν είμαι ένας άνθρωπος που θα σχολιάσω τις προσωπικές επιλογές του ενός ή του άλλου. Όπως και δεν θα σχολιάσω τι είπε κάποιος για μένα. Έχω ακούσει πάρα πολλά», ανέφερε.
Τόνισε, ωστόσο, ότι βασικό κριτήριο για κάθε πολιτική διεύρυνση πρέπει να αποτελεί η προσήλωση στις αρχές και στις αξίες του ΠΑΣΟΚ.
«Αυτό που θέλω σε μια οποιαδήποτε πολιτική διεύρυνσης είναι να υπηρετούνται οι αξίες αυτού του κόμματος. Και εκεί θα κριθούν όλοι, θα κριθούμε όλοι», σημείωσε.
Όπως πρόσθεσε, όσοι επιστρέφουν στο κόμμα θα αξιολογηθούν τόσο από τη στάση τους όσο και από τον ελληνικό λαό στις εκλογές, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα δεν πρέπει να έχουν οι παλαιότερες προσωπικές διαφωνίες, αλλά η πολιτική συνέπεια.
Κλείνοντας, επανέλαβε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να διατηρήσει την αυτονομία του και να επιδιώξει θεσμικές και προγραμματικές αλλαγές, αντί να περιορίσει τη στρατηγική του σε μετεκλογικές διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή στην κυβέρνηση.