Η πρόσφατη απόφαση για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI) ξεπερνά τα στενά όρια μιας τεχνικής διευθέτησης. Αποτελεί μια ξεκάθαρη πολιτική επιβεβαίωση ότι το μεγαλόπνοο έργο που θα ενώσει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ παραμένει σε πλήρη τροχιά υλοποίησης, διατηρώντας τον ευρωπαϊκό και στρατηγικό του χαρακτήρα, παρά τις χρονικές καθυστερήσεις, τις τουρκικές πιέσεις και την αναπόφευκτη άνοδο του προϋπολογισμού.
Με την έγκριση υποβολής επίσημου αιτήματος χρηματοδότησης από τον ΑΔΜΗΕ προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), το έργο εισέρχεται πλέον σε φάση επικαιροποίησης των τεχνικών και οικονομικών του δεδομένων, βάσει νέας μελέτης δέουσας επιμέλειας.
Η διαδικασία αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς το αρχικό κόστος των 1,57 δισεκατομμυρίων ευρώ του 2022 έχει πλέον αγγίξει τα 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει ήδη εξασφαλίσει μια σταθερή επιδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ.
Από την πολιτική στήριξη στην επιχειρησιακή ωριμότητα
Η ενεργός εμπλοκή της ΕΤΕπ δεν συνιστά μια απλή δανειακή σύμβαση, αλλά μια αυστηρή και συνολική αξιολόγηση της βιωσιμότητας και των ρίσκων της υποδομής. Η κίνηση αυτή αναμένεται να λειτουργήσει ως μαγνήτης για ισχυρούς διεθνείς επενδυτές, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον ενεργειακό κολοσσό TAQA από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο οποίος έχει ήδη εκφράσει θερμό ενδιαφέρον για συμμετοχή στο εγχείρημα.
Το GSI εξελίσσεται σε μια υποδομή ύψιστης γεωπολιτικής αξίας, καθώς τερματίζει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου ενσωματώνοντάς την στο ευρωπαϊκό δίκτυο, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για τη διασύνδεση με το Ισραήλ, το οποίο στηρίζει έμπρακτα την προσπάθεια, ενισχύοντας καθοριστικά τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωπολιτική απάντηση στις αμφισβητήσεις της Άγκυρας
Πίσω από τις οικονομικές παραμέτρους κρύβεται ένα σαφές μήνυμα προς την Τουρκία. Σε μια θαλάσσια περιοχή όπου η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να επιβάλει τον έλεγχό της ή να ακυρώσει κρίσιμα ενεργειακά περάσματα, η επανεκκίνηση του GSI αποδεικνύει ότι η Αθήνα, η Λευκωσία και οι Ευρωπαίοι εταίροι τους δεν προτίθενται να υπαναχωρήσουν από τον σχεδιασμό μιας ασφαλούς και στρατηγικής ενεργειακής συμμαχίας.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί σταδιακά να περιθωριοποιήσει τις τουρκικές προκλήσεις, καθώς το έργο αποκτά πλέον τέτοιο ειδικό βάρος που καθιστά τις όποιες αντιδράσεις δευτερευούσης σημασίας.