«Αδιανόητο» χαρακτήρισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή», τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα μπορούσαν να επιτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, στη δυνατότητα απόκτησης μαχητικών F-35 από την Τουρκία, στα ελληνικά εξοπλιστικά αιτήματα και στις εξελίξεις στο Ιράν και την Ουκρανία.
«Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε» ελληνοτουρκική σύγκρουση
Ερωτηθείς εάν οι ΗΠΑ θα παρέμβουν σε περίπτωση σοβαρής κλιμάκωσης στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, ο Ρούμπιο απάντησε ότι μια σύγκρουση Ελλάδας και Τουρκίας θα ήταν αδιανόητη.
«Πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ, οπότε απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα ήταν καλό για κανέναν – ούτε για την Τουρκία ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε και για τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι πρόκειται για κάτι «που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί».
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί συνεχείς επαφές με την Άγκυρα και ότι η σχέση που έχει αναπτύξει μαζί της ενδέχεται να διευκολύνει την αντιμετώπιση ευαίσθητων ζητημάτων.
Απέφυγε, ωστόσο, να αναφερθεί σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης, επισημαίνοντας ότι τέτοιες υποθέσεις αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα μέσω απευθείας, ιδιωτικών διπλωματικών συνομιλιών.
Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Διπλωματικές κινήσεις των ΗΠΑ για την άρση των εμποδίων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ρούμπιο στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), το οποίο αντιμετωπίζει εμπόδια στην υλοποίησή του.
Όπως εξήγησε, η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και των αλυσίδων εφοδιασμού αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα.
«Σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε τις διπλωματικές μας προσπάθειες για να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό», δήλωσε.
Διευκρίνισε ότι η Ουάσιγκτον προτιμά να αντιμετωπίζει τέτοιου είδους εμπόδια αθόρυβα, μέσω της διπλωματίας, αντί να συζητά δημοσίως τις διαφωνίες.
Οι δηλώσεις του επιβεβαιώνουν την πρόθεση των ΗΠΑ να υποστηρίξουν διπλωματικά το έργο, χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνουν ανακοίνωση συγκεκριμένης συμφωνίας ή χρονοδιαγράμματος για την άρση των εμποδίων.
Τουρκικά F-35: Εμπόδιο οι S-400 και η αμερικανική νομοθεσία
Για το αίτημα της Τουρκίας να αποκτήσει μαχητικά F-35, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει την επιθυμία να προχωρήσουν οι παραδόσεις αεροσκαφών για τα οποία η Άγκυρα έχει ήδη καταβάλει χρήματα, εφόσον αυτό καταστεί εφικτό.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ισχύουσα αμερικανική νομοθεσία θέτει αυστηρούς περιορισμούς, οι οποίοι δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας όσο παραμένει άλυτο το ζήτημα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 που έχει προμηθευτεί η Τουρκία.
«Μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί», σημείωσε, παραπέμποντας στις σχετικές διατάξεις της αμερικανικής νομοθεσίας.
Όπως πρόσθεσε, η τουρκική πλευρά γνωρίζει τους περιορισμούς και αναζητά πιθανές λύσεις, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει διευθέτηση που να επιτρέπει τη μεταβίβαση των αεροσκαφών.
Ελληνικά F-35: Υπό εξέταση το αίτημα για προηγμένα οπλικά συστήματα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ρωτήθηκε και για το ελληνικό αίτημα απόκτησης προηγμένων οπλικών συστημάτων για τα F-35, ορισμένα από τα οποία είναι αντίστοιχα με εκείνα που διαθέτει το Ισραήλ.
Ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι το αίτημα εξετάζεται σοβαρά από τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη επίσημη απάντηση.
Εξήρε τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ και τον υψηλό βαθμό αμυντικής διαλειτουργικότητας, αναφέροντας ότι η Ελλάδα έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε περιόδους κατά τις οποίες απειλήθηκε η αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
«Το αίτημά της θα εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι η τελική απόφαση ανήκει στον πρόεδρο Τραμπ, αφού ληφθούν υπόψη οι εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Πολέμου.
Ιράν: «Δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο»
Αναφερόμενος στον πόλεμο με το Ιράν, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι ο βασικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής παραμένει να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
«Ο τελικός στόχος είναι να μην αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικό οπλοστάσιο», δήλωσε.
Ο Αμερικανός υπουργός ισχυρίστηκε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές στις ιρανικές πυραυλικές δυνατότητες, στην πολεμική αεροπορία και στις υποδομές παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Υποστήριξε επίσης ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και ότι η διακίνηση πετρελαίου έχει ανακάμψει περίπου στο 80% των επιπέδων πριν από τη σύγκρουση.
Παράλληλα, προέβλεψε περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής πίεσης στο Ιράν τις επόμενες εβδομάδες, κάνοντας λόγο για ενδεχόμενη οικονομική καταστροφή ιστορικών διαστάσεων.
Διευκρίνισε ότι η αμερικανική επιχείρηση δεν ξεκίνησε με διακηρυγμένο στόχο την αλλαγή καθεστώτος, αλλά με στόχο, όπως είπε, την αλλαγή της συμπεριφοράς της ιρανικής ηγεσίας και τον τερματισμό της χρηματοδότησης οργανώσεων που η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει τρομοκρατικές.
Ουκρανία: «Στρατηγικό αδιέξοδο» και φόβοι για ευρύτερη σύγκρουση
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Ρούμπιο εκτίμησε ότι η σύγκρουση έχει οδηγηθεί σε στρατηγικό αδιέξοδο, χωρίς να διαφαίνεται προς το παρόν προοπτική διπλωματικής διευθέτησης.
Όπως ανέφερε, η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, όρο που η Ουκρανία απορρίπτει.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας προειδοποίησε για τον κίνδυνο κλιμάκωσης, επικαλούμενος επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, ενδεχόμενες δολιοφθορές σε γειτονικές χώρες και τον κίνδυνο νέων ρωσικών πληγμάτων κατά του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου ενόψει του χειμώνα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενισχυμένη δυνατότητα της Ουκρανίας να πραγματοποιεί πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς εντός της Ρωσίας.
«Συμμεριζόμαστε την ανησυχία [...] για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες και ίσως να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύρραξη», σημείωσε.
Ο Ρούμπιο διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν διαθέσιμες να διευκολύνουν μια διαπραγματευτική λύση, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.
Τι απάντησε για το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς του για την προεδρία των ΗΠΑ
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Ρούμπιο ρωτήθηκε εάν η επικείμενη ομιλία του στην Πνύκα θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για σκέψεις σχετικά με ενδεχόμενη υποψηφιότητά του για την αμερικανική προεδρία.
Ο ίδιος απέφυγε να απαντήσει ευθέως και επικεντρώθηκε στους ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα και την Ευρώπη.
«Πρέπει να είμαστε περήφανοι για τον δυτικό πολιτισμό και όχι να απολογούμαστε γι’ αυτόν», δήλωσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς για τις διατλαντικές σχέσεις.
Η συνέντευξη ανέδειξε έτσι τις βασικές προτεραιότητες της αμερικανικής διπλωματίας στην περιοχή, με τα ελληνοτουρκικά, τις ενεργειακές διασυνδέσεις και την αμυντική συνεργασία να βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων κατά την επίσκεψη του Ρούμπιο στην Αθήνα.
Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ