Μια σειρά από προσεκτικά σχεδιασμένες επαφές υψηλού επιπέδου με την Τουρκία εγκαινιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια να αναδιαμορφώσει τις ευρωτουρκικές σχέσεις υπό το πρίσμα των νέων γεωπολιτικών δεδομένων σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Μαύρη Θάλασσα.
Η αρχή γίνεται με την κοινή επίσκεψη της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, της επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος και του επιτρόπου Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ στην Άγκυρα στις 2 Ιουλίου.
Ωστόσο, η διπλωματική αυτή κινητικότητα συνοδεύεται από ένα ξεκάθαρο και αυστηρό μήνυμα της Κομισιόν προς την τουρκική πλευρά, με αφορμή τον αποκλεισμό της Κύπρου από τις προπαρασκευαστικές συναντήσεις για τη διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο.
«Δεν υπάρχουν 26 κράτη-μέλη, υπάρχουν 27», διεμήνυσαν κοινοτικές πηγές, με τον επίτροπο για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, να χαρακτηρίζει «απαράδεκτη» τη στάση της Άγκυρας.
Το χρονικό των διαδοχικών επαφών
Η αποστολή των τριών αξιωματούχων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαφών. Συγκεκριμένα, θα έχει προηγηθεί στις 30 Ιουνίου ο ανώτατος διάλογος Ε.Ε. – Τουρκίας για την οικονομία στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή του επιτρόπου Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Η αλληλουχία αυτή θα κορυφωθεί κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ (7-8 Ιουλίου) στην Άγκυρα, όπου θα δώσουν το «παρών» ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Μεταναστευτικό, εμπόριο και γεωπολιτικές ισορροπίες
Στην κορυφή της ατζέντας των συζητήσεων βρίσκεται η εμβάθυνση της συνεργασίας στο μεταναστευτικό. Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν τον καθοριστικό ρόλο της Τουρκίας στην αναχαίτιση των προσφυγικών ροών, επισημαίνοντας τη μείωση κατά 13% των αφίξεων στην Ελλάδα ως αποτέλεσμα της καλής διμερούς συνεργασίας.
Παράλληλα, θα συζητηθούν ζητήματα εμπορίου, ενέργειας και μεταφορών, καθώς και το πάγιο αίτημα της Άγκυρας για εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης.
Παρά την αντιμετώπιση της Τουρκίας ως «στρατηγικού εταίρου», οι Βρυξέλλες διατηρούν «παγωμένη» την ενταξιακή της πορεία. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν παραβλέπουν τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της χώρας και τις διώξεις της αντιπολίτευσης, ενώ στο τραπέζι των συζητήσεων θα βρεθούν αναπόφευκτα το Κυπριακό και η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, τη στιγμή που ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επιδιώκει την επανεκκίνηση των συνομιλιών.