Αποκαλυπτική για τα δομικά κενά της Τουρκίας στην καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, της διαφθοράς και του μαύρου χρήματος είναι η πολυσέλιδη έκθεση αξιολόγησης της FATF (Financial Action Task Force).
Παρά τις πανηγυρικές διακηρύξεις της κυβέρνησης Ερντογάν και του υπουργείου Οικονομικών για τεχνική συμμόρφωση της χώρας, ο διεθνής οργανισμός διαπιστώνει σοβαρή υστέρηση στην ουσιαστική αποτελεσματικότητα των τουρκικών αρχών.
Η έκθεση αποδομεί τους ισχυρισμούς της Άγκυρας περί πλήρους κάθαρσης μετά την έξοδό της από τη «γκρίζα λίστα» το 2024, θέτοντας την Τουρκία υπό καθεστώς ενισχυμένης παρακολούθησης και επιβάλλοντας έναν τριετή οδικό χάρτη αυστηρών διορθωτικών μέτρων.
Το «παράθυρο» με τη Χαμάς και οι υποθέσεις Γκιουλέν
Ιδιαίτερα καυστική είναι η FATF στο μέτωπο της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ενώ η Άγκυρα παρουσιάζει χιλιάδες έρευνες και καταδίκες, ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι ο όγκος αυτός καλύπτει σχεδόν αποκλειστικά διώξεις κατά του κινήματος Γκιουλέν (FETÖ), το οποίο η τουρκική κυβέρνηση έχει θέσει εκτός νόμου.
Στον αντίποδα, η έκθεση αποκαλύπτει πλήρη απραξία απέναντι σε οργανώσεις που δεν χαρακτηρίζονται τρομοκρατικές από το τουρκικό κράτος, με ειδική αναφορά στη Χαμάς. Η FATF στηλιτεύει το γεγονός ότι οι τουρκικές αρχές δεν υπέδειξαν ούτε μία ουσιαστική έρευνα ή καταδίκη για δίκτυα που σχετίζονται με τη Χαμάς, κάνοντας λόγο για επικίνδυνο «κενό εφαρμογής».
Πολιτικά Πρόσωπα, Ασφάλεια Συνόρων και Κυρώσεις στο Ιράν
Τα ευρήματα της έκθεσης εκθέτουν την Άγκυρα σε μια σειρά από ευαίσθητους τομείς. Όσον αφορά την ασυλία Πολιτικά Εκτεθειμένων Προσώπων (PEPs), η FATF διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικοί μηχανισμοί ελέγχου για υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους και το περιβάλλον τους, ενώ τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος αποτυγχάνουν να εφαρμόσουν βασικές διαδικασίες ταυτοποίησης.
Παράλληλα, παρατηρούνται πενιχρές κατασχέσεις, καθώς παρά το γεγονός ότι η υπηρεσία MASAK δέσμευσε προσωρινά ύποπτες συναλλαγές ύψους 1,14 δισ. ευρώ, μόλις το 3,2% οδήγησε σε κατασχέσεις, δείκτης που χαρακτηρίζεται εξαιρετικά χαμηλός.
Στο ζήτημα της διακίνησης ρευστών στα σύνορα, παρά τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για τεχνολογικό εξοπλισμό στα τελωνεία, οι έλεγχοι παραμένουν ανεπαρκείς απέναντι στα τεράστια ποσά που εισρέουν στη χώρα.
Τέλος, σχετικά με την παράκαμψη κυρώσεων κατά του Ιράν, μετά την ενεργοποίηση των μέτρων του ΟΗΕ, η Τουρκία απέτυχε να επικαιροποιήσει το νομικό της πλαίσιο και δεν εντόπισε κανένα περιουσιακό στοιχείο ιρανικής προέλευσης, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό δεδομένου του όγκου των διμερών συναλλαγών.
Η FATF ξεκαθαρίζει ότι η ύπαρξη νόμων στα χαρτιά δεν αρκεί, καλώντας την Άγκυρα να επιδείξει απτά αποτελέσματα απέναντι στα σύνθετα εγκληματικά και τρομοκρατικά δίκτυα.