Η πρόσφατη απόφαση του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου να αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων δεν έγινε για λόγους ηθικής. Όπως αποκαλύπτει η εφημερίδα Haaretz, πρόκειται για μια ξεκάθαρη πολιτική κίνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου με δύο πολύ συγκεκριμένους στόχους: τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Το διαχρονικό «μαστίγιο» κατά της Άγκυρας
Η αναγνώριση της σφαγής 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων από τις οθωμανικές δυνάμεις αποτελούσε ανέκαθεν ένα πολιτικό χαρτί στην αντιπαράθεση Τελ Αβίβ και Άγκυρας. Αν και η Κνεσέτ συζητούσε το θέμα για 15 χρόνια, ποτέ δεν το οδηγούσε σε ψήφιση για να μην πυροδοτήσει την τουρκική οργή.
Μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και τις ακραίες λεκτικές επιθέσεις του Ερντογάν, ο οποίος χαρακτήρισε τη Χαμάς «απελευθερωτικό κίνημα» και τον Νετανιάχου «Χίτλερ της εποχής μας», η ισραηλινή κυβέρνηση αποφάσισε να απαντήσει με το απόλυτο «οθωμανικό χαστούκι». Ωστόσο, η Haaretz υπογραμμίζει την "υποκρισία" αυτής της στάσης, καθώς το Ισραήλ δεν σκοπεύει να αναπτύξει σχέσεις με τη σύγχρονη Αρμενία.
Αντίθετα, για ενάμιση αιώνα, το Ισραήλ υπήρξε ο βασικός προμηθευτής όπλων και drones αυτοκτονίας του Αζερμπαϊτζάν, στηρίζοντας έμμεσα στον αφανισμό των Αρμενίων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2023.
Η στρατηγική σχέση με το Μπακού εξασφαλίζει στο Ισραήλ πετρέλαιο και μια πολύτιμη βάση κατασκοπείας στα σύνορα με το Ιράν, όπου πρόσφατα στάλθηκαν και ισραηλινές ειδικές δυνάμεις.
Το γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν εξέφρασε ήδη «σοβαρή ανησυχία» για την απόφαση, ενώ η ίδια η Αρμενία έκανε λόγο για ανεπιθύμητη «πολιτικοποίηση» της μνήμης των νεκρών της, αποδεικνύει το μέγεθος του διπλωματικού τυχοδιωκτισμού.
Ο πραγματικός στόχος: Τα F-35 και ο Λευκός Οίκος
Το πραγματικό κοινό του Τελ Αβίβ, ωστόσο, δεν βρίσκεται στην περιοχή, αλλά στην Ουάσιγκτον. Το Ισραήλ προσπαθεί απεγνωσμένα να μπλοκάρει την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35, από το οποίο είχε αποκλειστεί λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.
Η ανησυχία του Ισραήλ εντάθηκε κατακόρυφα μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος δεν έκρυψε ποτέ την αδυναμία του στον Ερντογάν, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επισκεφθεί τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (Ιούλιος 2026) κρατώντας μια «μεγάλη τσάντα δώρων» που θα περιλαμβάνει τα F-35, προκειμένου να κάνει τον Τούρκο ομόλογό του «πολύ χαρούμενο».
Την ίδια ώρα που ο Τραμπ περιθωριοποιεί και υποτιμά δημόσια τον Νετανιάχου –καθώς οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται απευθείας με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου– το Ισραήλ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την τακτική που εφάρμοσε το αμερικανικό Κογκρέσο το 2019: να μετατρέψει τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε πολιτικό μοχλό πίεσης.
Η προσπάθεια, όμως, του Νετανιάχου να στρέψει την προσοχή των ΗΠΑ στις νέες απειλές του Ερντογάν κατά του Σιωνισμού, κινδυνεύει να πέσει στο κενό. Όπως καταλήγει το δημοσίευμα, ο Τραμπ, που έλκεται παραδοσιακά από αυταρχικούς ηγέτες που εκπέμπουν ισχύ, είναι πολύ πιθανό να δει τις κινήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού όχι ως κραυγή αγωνίας, αλλά ως την απέλπιδα προσπάθεια ενός πολιτικά «πνιγμένου».