Οι New York Times αποκαλύπτουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να ενημερώσει τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την πρόθεσή του να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ανοίγοντας τον δρόμο για την προμήθεια των αεροσκαφών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κίνηση αυτή αποτελεί προϊόν πολύμηνων παρασκηνιακών διαβουλεύσεων μεταξύ στελεχών της αμερικανικής κυβέρνησης.
Τέσσερις ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στην εφημερίδα ότι ο Τραμπ εξετάζει τρόπους ώστε να παρακάμψει τα νομικά και πολιτικά εμπόδια που έχουν τεθεί μετά τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα το 2019. Αν και δεν έχει αποσαφηνιστεί το χρονοδιάγραμμα, εκτιμάται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να προωθήσει την παράδοση των F-35 στην Άγκυρα.
Ωστόσο, οι New York Times επισημαίνουν ότι η πρωτοβουλία ενδέχεται να συναντήσει έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, το οποίο διατηρεί καθοριστικό ρόλο στην έγκριση μιας τέτοιας απόφασης. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ανταλλαγής επιστολών μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν, ως πρώτο βήμα για την έναρξη της σχετικής διαδικασίας.
Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει ότι η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Η Ουάσιγκτον είχε εκφράσει τότε ανησυχίες ότι η συνύπαρξη των δύο συστημάτων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας των αμερικανικών μαχητικών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ εξακολουθεί να διατηρεί στενή προσωπική σχέση με τον Ερντογάν και έχει δώσει εντολή στους συνεργάτες του να αναζητήσουν λύση που θα επιτρέψει την άρση του αδιεξόδου. Ωστόσο, για να καταστεί εφικτή η πώληση των F-35, θα πρέπει να ξεπεραστούν οι περιορισμοί του νόμου που ψήφισε το Κογκρέσο το 2020, ο οποίος προβλέπει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει τα αεροσκάφη όσο διατηρεί στην κατοχή της τα ρωσικά S-400.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνεται η μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα ή η οριστική απενεργοποίησή τους μέσω αφαίρεσης κρίσιμων εξαρτημάτων. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αξιωματούχοι που επικαλούνται οι New York Times, δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί ο μηχανισμός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε λύση.
Παρά την πρόθεση του Λευκού Οίκου να επανεκκινήσει τη διαδικασία, η υπόθεση παραμένει πολιτικά σύνθετη. Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις, ενώ αντίθετη εμφανίζεται και η ισραηλινή κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, επανέλαβε τις αντιρρήσεις του για την προμήθεια F-35 στην Τουρκία, επικαλούμενος τις θέσεις της Άγκυρας απέναντι στο Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο.