Σοβαρές ενδείξεις έντασης στις σχέσεις Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν εντοπίζει ο Αμερικανός πολιτικός αναλυτής Andrew Korybko, σε ανάλυσή του στο προσωπικό του newsletter. Στο επίκεντρο βρίσκεται δημοσίευμα αζερικών μέσων, το οποίο στη συνέχεια διαγράφηκε και φέρεται να συνέδεε τουρκικούς κύκλους με διαδηλώσεις στο Αζερμπαϊτζάν για το ζήτημα της χιτζάμπ.
Η Τουρκική Πρεσβεία στο Μπακού αντέδρασε, διαψεύδοντας ότι φωτογραφία του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με μέλη του «Ιδρύματος Βοήθειας Νέων» αποδεικνύει μυστική συνάντηση. Κατά τον Korybko, η υπόθεση ενίσχυσε τις αμοιβαίες καχυποψίες δύο χωρών που επί χρόνια προβάλλουν το σύνθημα «ένα έθνος, δύο κράτη».
Οι αντιδράσεις συνδέονται με τη νέα πολιτική για τις σχολικές στολές στο Αζερμπαϊτζάν, την οποία ορισμένοι ερμήνευσαν ως περιορισμό της χιτζάμπ, πυροδοτώντας διαμαρτυρίες.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε προηγουμένως καταδικάσει, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, τις απαγορεύσεις της χιτζάμπ σε άλλες χώρες, ενώ ο Ιλχάμ Αλίγιεφ έκανε λόγο για παρεμβάσεις ξένων κρατών στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας του.
Ο αναλυτής σημειώνει ότι ορισμένοι Αζέροι υποπτεύονται πως Τούρκοι ακτιβιστές ενθάρρυναν ή οργάνωσαν τις διαμαρτυρίες, όμως τα στοιχεία της ανάλυσης δεν τεκμηριώνουν την ύπαρξη οργανωμένου σχεδίου της τουρκικής κυβέρνησης.
Δεύτερο μέτωπο διαφωνίας είναι το Ισραήλ, με το οποίο η Άγκυρα βρίσκεται σε έντονη αντιπαράθεση μετά την 7η Οκτωβρίου 2023. Ο Αλίγιεφ είχε φροντίσει να μεταφερθεί ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ στο Μπακού με αζερικό αεροσκάφος που διέσχισε τον τουρκικό εναέριο χώρο, κίνηση που προκάλεσε επικρίσεις από ορισμένους Τούρκους.
Η εμφάνιση επικριτικών για την Τουρκία άρθρων σε αζερικά μέσα όξυνε την ένταση στα κοινωνικά δίκτυα. Ο Korybko εκτιμά ότι η αντιπαράθεση ξεπερνά τη χιτζάμπ και αντανακλά βαθύτερες διαφορές για τον περιφερειακό ρόλο των δύο χωρών, τις σχέσεις τους με το Ισραήλ και τις επιδιώξεις τους στον Νότιο Καύκασο.
Η ανάλυση αναφέρεται και στον «Δρόμο Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία», την πρωτοβουλία του Αυγούστου 2025 για διασύνδεση μέσω της νότιας Αρμενίας. Σύμφωνα με τον αναλυτή, ορισμένοι Αζέροι φοβούνται ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να τον μετατρέψει σε ευρύτερο διάδρομο μεταφορών και εφοδιαστικής υπό τουρκική επιρροή, με συνέπειες για τις ισορροπίες ασφαλείας και τα συμφέροντα της Ρωσίας.
Ορισμένοι Τούρκοι, αντίστροφα, θεωρούν ότι οι ανησυχίες αυτές τροφοδοτούνται από το Ισραήλ. Όπως υπογραμμίζεται, πρόκειται για εκτιμήσεις και υποψίες, όχι για επιβεβαιωμένα σχέδια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει ο Korybko στη διαγραφή του δημοσιεύματος μετά την αντίδραση της Τουρκικής Πρεσβείας. Εκτιμά ότι η αρχική του δημοσίευση μπορεί να στόχευε να στείλει μήνυμα στην Άγκυρα να περιορίσει τη δράση ακτιβιστών στη δημόσια συζήτηση για τη χιτζάμπ. Η ερμηνεία αυτή είναι δική του και δεν αποδεικνύει ούτε επίσημη κυβερνητική έγκριση της δημοσίευσης ούτε σχέδιο πραξικοπήματος από την Τουρκία.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επίκληση κοινής εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας δεν αρκεί για να εξαλείψει τις διαφωνίες, καθώς οι σχέσεις δοκιμάζονται από διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες, την αντιπαράθεση για το Ισραήλ και τις ανησυχίες για την επιρροή της Άγκυρας στον Νότιο Καύκασο.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η ένταση θα περιοριστεί στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα ή αν θα επηρεάσει ουσιαστικά τη συνεργασία των δύο κυβερνήσεων.