Διπλωματική συνάντηση με τη συμμετοχή επτά χωρών διοργανώνει την Παρασκευή (23/10/2026) η Τουρκία στην Κωνσταντινούπολη, με βασικά θέματα τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας, την κατάσταση στην Υεμένη και τον κίνδυνο επέκτασης της ρωσοουκρανικής σύγκρουσης στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν θα υποδεχθεί τους ομολόγους του από έξι χώρες, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας της Άγκυρας για τον συντονισμό διπλωματικών επαφών γύρω από τις περιφερειακές κρίσεις.
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου, του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, μαζί με τον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.
Σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή, πρόκειται για την πρώτη συνάντηση των συγκεκριμένων επτά χωρών σε αυτή τη σύνθεση, έπειτα από πρωτοβουλία της Τουρκίας.
Η ατζέντα περιλαμβάνει ζητήματα που συνδέονται με την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, τις διεθνείς εμπορικές και ενεργειακές μεταφορές, καθώς και τις στρατιωτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν: Έμφαση στη διπλωματική αποκλιμάκωση
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών θα αποτελέσει η σύγκρουση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και οι επιπτώσεις της στην περιφερειακή σταθερότητα.
Κατά την ίδια διπλωματική πηγή, ο Χακάν Φιντάν σκοπεύει να υπογραμμίσει την ανάγκη διπλωματικής διευθέτησης, προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση και γεωγραφική επέκταση των πολεμικών επιχειρήσεων.
Η τουρκική πλευρά αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στους κινδύνους που δημιουργεί η συνέχιση της σύγκρουσης για την ασφάλεια των γειτονικών κρατών και τη λειτουργία κρίσιμων θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων.
Στενά του Ορμούζ και Μπαμπ ελ-Μαντέμπ: Στο επίκεντρο η ελευθερία της ναυσιπλοΐας
Σημαντικό μέρος της συζήτησης θα αφορά την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο.
Τα Στενά του Ορμούζ συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και αποτελούν βασική δίοδο μεταφοράς πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων προς τις διεθνείς αγορές.
Αντίστοιχα, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν, αποτελεί κομβικό πέρασμα για τα πλοία που χρησιμοποιούν τη Διώρυγα του Σουέζ στις μεταφορές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Η ασφάλεια των δύο περιοχών επηρεάζεται από τις πολεμικές εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και την Υεμένη.
Ενδεχόμενες παρατεταμένες διακοπές ή περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, ανατιμήσεις στις ενεργειακές αγορές και καθυστερήσεις στη διακίνηση εμπορευμάτων.
Σαουδική Αραβία: Η συμφωνία της Μέκκας και οι επιθέσεις των Χούθι
Στις συνομιλίες αναμένεται να συζητηθεί και η κατάσταση ασφαλείας στη Σαουδική Αραβία, με επίκεντρο τις επιθέσεις των Χούθι.
Σύμφωνα με την τουρκική διπλωματική πηγή, ο Χακάν Φιντάν πρόκειται να επαναβεβαιώσει την αλληλεγγύη της Άγκυρας προς το Ριάντ.
Η στάση αυτή συνδέεται και με τη συμφωνία της Μέκκας για κοινή άμυνα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, η οποία προβλέπει ενίσχυση της συνεργασίας των τριών χωρών στον τομέα της ασφάλειας.
Στις 25 Σεπτεμβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών κρατών είχαν συναντηθεί στη Νέα Υόρκη, με αντικείμενο τη θεσμική οργάνωση της συνεργασίας που προβλέπεται από τη συμφωνία.
Η συνάντηση της Κωνσταντινούπολης διευρύνει τον κύκλο των συνομιλητών, συμπεριλαμβάνοντας την Αίγυπτο και τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.
Μαύρη Θάλασσα: Ανησυχία για επέκταση του πολέμου στην Ουκρανία
Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται επίσης ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, με την τουρκική πλευρά να εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο περαιτέρω επέκτασης των εχθροπραξιών στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο Φιντάν αναμένεται να παρουσιάσει τις διπλωματικές προσπάθειες της Άγκυρας για την αποτροπή μιας τέτοιας εξέλιξης και να επισημάνει τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει για την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Τουρκία, που ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, έχει διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, συμμετέχοντας κατά τη διάρκεια του πολέμου σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις και διαδικασίες ανταλλαγής αιχμαλώτων.
Παράλληλα, έχει εκφράσει ανησυχία για τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και ενεργειακών υποδομών στη Μαύρη Θάλασσα.
Τον Σεπτέμβριο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είχε προειδοποιήσει για τους κινδύνους που εγκυμονεί η γεωγραφική διεύρυνση του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι η σύγκρουση πρέπει να τερματιστεί μέσω διπλωματικών πρωτοβουλιών.
Η διπλωματική πρωτοβουλία της Άγκυρας
Με τη διοργάνωση της επταμερούς συνάντησης, η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη διπλωματική της παρουσία σε ζητήματα που συνδέουν τη Μέση Ανατολή με την Ευρώπη και τις διεθνείς εμπορικές οδούς.
Η συμμετοχή της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, μαζί με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, δημιουργεί ένα σχήμα διαβουλεύσεων μεταξύ κρατών με διαφορετικές περιφερειακές προτεραιότητες και διεθνείς σχέσεις.
Παραμένει ανοιχτό εάν οι συνομιλίες θα καταλήξουν σε κοινή ανακοίνωση ή συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μαύρη Θάλασσα επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια, τις ενεργειακές μεταφορές και το διεθνές εμπόριο.