Την άμεση αποφυλάκιση του φυλακισμένου Τούρκου βουλευτή Τζαν Αταλάι και τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων ώστε να μπορέσει να ασκήσει τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα ζήτησε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Το δικαστήριο διαπίστωσε παραβίαση τεσσάρων διατάξεων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κρίνοντας μεταξύ άλλων ότι η κράτησή του αποσκοπούσε στη φίμωσή του και στον περιορισμό του πολιτικού πλουραλισμού στην Τουρκία.
Με την απόφασή του, το ΕΔΔΑ επιδίκασε στον Τζαν Αταλάι αποζημίωση ύψους 32.500 ευρώ για ηθική βλάβη, ενώ έθεσε εκ νέου το ζήτημα της μη εφαρμογής προηγούμενων αποφάσεων του τουρκικού Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Ο Αταλάι, ο οποίος εξελέγη βουλευτής στην επαρχία Χατάι με το Εργατικό Κόμμα Τουρκίας, παραμένει στη φυλακή εκτίοντας ποινή κάθειρξης 18 ετών για την υπόθεση των διαδηλώσεων στο πάρκο Γκεζί.
Παραβίαση των εκλογικών δικαιωμάτων και της βούλησης των ψηφοφόρων
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εξέτασε την προσφυγή που είχε καταθέσει ο Τζαν Αταλάι το 2024, καταλήγοντας ότι η παρεμπόδιση της άσκησης των βουλευτικών του καθηκόντων και η αφαίρεση της κοινοβουλευτικής του ιδιότητας συνιστούσαν παραβίαση των δικαιωμάτων του.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, οι ενέργειες αυτές δεν έθιξαν μόνο το δικαίωμα του Αταλάι να εκλεγεί και να εκπροσωπήσει τους πολίτες, αλλά και τη βούληση των ψηφοφόρων που τον ανέδειξαν βουλευτή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπίστωση του ΕΔΔΑ ότι η συνέχιση της κράτησής του εξυπηρετούσε τον σκοπό της πολιτικής του φίμωσης και του περιορισμού του πλουραλισμού.
Δεν εφαρμόστηκαν δύο αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας
Το ΕΔΔΑ στάθηκε ιδιαίτερα στην άρνηση εφαρμογής δύο αποφάσεων του τουρκικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι οποίες είχαν εκδοθεί τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του 2023.
Με τις αποφάσεις εκείνες, το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε ζητήσει την αποφυλάκιση του Αταλάι, χωρίς ωστόσο να υπάρξει συμμόρφωση.
Οι δικαστές του ΕΔΔΑ έκριναν ομόφωνα ότι η μη εφαρμογή των συγκεκριμένων αποφάσεων στέρησε από τον φυλακισμένο βουλευτή τη δικαστική προστασία της προσωπικής του ελευθερίας.
Στις υπόλοιπες διαπιστώσεις της απόφασης μειοψήφησε η δικαστής που έχει εκλεγεί από την Τουρκία, Σααντέτ Γιουκσέλ.
Εργατικό Κόμμα Τουρκίας: Να αποφυλακιστεί και να ορκιστεί βουλευτής
Μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης, ο πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος Τουρκίας, Ερκάν Μπας, ζήτησε να κινηθούν άμεσα οι διαδικασίες για την αποφυλάκιση του Τζαν Αταλάι και την ανάληψη των κοινοβουλευτικών του καθηκόντων.
Ο Μπας απηύθυνε έκκληση προς τον πρόεδρο της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, Νουμάν Κουρτουλμούς, καθώς και προς τα πολιτικά κόμματα, να αναλάβουν τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για την εφαρμογή της απόφασης.
Συγκεκριμένα, ζήτησε την απελευθέρωση του Αταλάι, την επανεγγραφή του στο μητρώο της Εθνοσυνέλευσης και την ορκωμοσία του, ώστε να μπορέσει να εκπροσωπήσει τους ψηφοφόρους της επαρχίας Χατάι.
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου επαναφέρει στο προσκήνιο την υπόθεση του φυλακισμένου βουλευτή, καθώς και το ζήτημα της συμμόρφωσης των τουρκικών αρχών με τις δικαστικές αποφάσεις που αφορούν την προσωπική ελευθερία και την άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων.