Τη δημιουργία εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προωθεί η Τουρκία, επιχειρώντας να απαντήσει στην κρίση που έχει προκαλέσει το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν.
Ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, πρότεινε την επέκταση του υφιστάμενου πετρελαιαγωγού Ιράκ–Τουρκίας έως τη νότια πόλη-λιμάνι της Βασόρας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων ιρακινού πετρελαίου μέσω εναλλακτικής διαδρομής.
Όπως ανέφερε, ο αγωγός, που σήμερα φτάνει έως το Κιρκούκ, θα μπορούσε να επεκταθεί, επιτρέποντας αρχικά τη μεταφορά 170.000 έως 250.000 βαρελιών ημερησίως. Σε πλήρη ανάπτυξη, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να καλύψει έως και το 50% των εξαγωγών του Ιράκ, δηλαδή περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, ανοίγοντας παράλληλα πρόσβαση σε νέες αγορές, κυρίως στη Μεσόγειο.
Η τουρκική πρόταση έρχεται σε μια περίοδο έντονης ενεργειακής αναταραχής, καθώς η διακοπή της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ έχει πλήξει σοβαρά τη διεθνή αγορά, δεδομένου ότι από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνταν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων ημερησίως.
Ο Μπαϊρακτάρ υπογράμμισε ότι η Άγκυρα είχε προειδοποιήσει εδώ και χρόνια για την ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών ενεργειακών οδών, επιδιώκοντας να ενισχύσει τον ρόλο της ως βασικού κόμβου μεταφοράς ενέργειας.
Η πρόταση βασίζεται σε υφιστάμενη υποδομή. Ο αγωγός Ιράκ–Τουρκίας, μήκους περίπου 970 χιλιομέτρων, συνδέει από το 1976 το Κιρκούκ με το λιμάνι του Τζεϊχάν, ωστόσο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανενεργός από το 2014, μετά από επιθέσεις του Ισλαμικού Κράτους. Σύμφωνα με τη Βαγδάτη, οι εργασίες αποκατάστασης βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση, ενώ έχει επιτευχθεί συμφωνία με την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν για την επανεκκίνηση των εξαγωγών μέσω Τουρκίας.
Η επέκταση του αγωγού συνδέεται και με ευρύτερα περιφερειακά σχέδια, όπως ο «Αναπτυξιακός Δρόμος», που αποσκοπεί στη δημιουργία δικτύου μεταφορών και ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Ωστόσο, πολιτικές διαφωνίες στο εσωτερικό του Ιράκ εξακολουθούν να καθυστερούν την υλοποίηση τέτοιων έργων.
Παράλληλα, η Άγκυρα εξετάζει και άλλες ενεργειακές πρωτοβουλίες. Όπως αποκάλυψε ο Τούρκος υπουργός, βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία για τη δημιουργία γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας προς την Τουρκία και, μέσω αυτής, προς την Ευρώπη, ενισχύοντας περαιτέρω τον γεωοικονομικό ρόλο της χώρας στην περιοχή.